http://www.resanak.ir/ fa SPIP - www.spip.net http://www.resanak.ir/spip.php?article478 http://www.resanak.ir/spip.php?article478 2009-10-31T13:54:45Z text/html fa نگاه دیگران این گزارش نگاهی است به ماجرای زندگی روزنامه‌نگاران، یعنی همان فعالان اجتماعی که خیلی دور نه، جایی درهمین نزدیکی‌ها زندگی می‌کنند وفارغ از آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی همواره در گیره‌های معیشت گرفتار شده‌اند. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique24" rel="directory">نگاه دیگران</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton478.jpg" alt="" align="right" width="450" height="347" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip">این گزارش نگاهی است به ماجرای زندگی روزنامه‌نگاران، یعنی همان فعالان اجتماعی که خیلی دور نه، جایی درهمین نزدیکی‌ها زندگی می‌کنند وفارغ از آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی همواره در گیره‌های معیشت گرفتار شده‌اند.</p> <p class="spip">خبرگزاری ایلنا - مگر کارگران، کارمندان و سایر اقشار حقوق بگیر ایرانی در حد کشورهای حوزه خلیج فارس یا کشورهای پیشرفته درآمد دارند که قرار است هزینه‌های پرداختی آنها برای انرژی و ارزاق عمومی به اندازه ساکنان آن کشورها باشد؟ این سوال که از زبان برخی از نمایندگان و در صحن علنی مجلس عنوان شد، پاسخ مناسبی از سوی دولتی‌ها و طراحان هدفمند کردن یارانه‌ها نداشت تا معلوم شود که قرار نیست با نمد هدفمند شدن یارانه‌ها کلاهی برای این عده بافته شود.</p> <p class="spip">در اثنای درگیری جامعه و کشور با چنین مباحثی، جشنواره مطبوعات کشور نیز مثل هر سال برگزار شد، همچون روالی که در 4-5 سال اخیر بر این عرصه حاکم شده است. برترین‌ها مطابق معلوم بی‌آزارترین‌ها و شاید همسوترین‌ها با دولت بودند و نامی از منتقدان برده نشد، اما در این گزارش مجال آن نیست که بار دیگر به سراغ تفسیر این جشنواره رفت و احیاناً گله‌ای کرد چرا که قطعاً موثر نخواهد بود.</p> <p class="spip">این مطلب در پی این است که یادآور شود که خبرنگاران و روزنامه‌نگاران هم جزو حقوق‌بگیران هستند و با بررسی مصایبی که در سال‌های گذشته بر این قشر وارد شده است، نگاهی به معیشت آن دسته از خبرنگارانی بیاندازد که نام منتقد یافته‌اند. 2 سال پیش در گزارشی که در یکی از روزنامه‌های ایران چاپ شد، به بررسی تفاوت دستمزد خبرنگاران ایرانی با همتایان خارجی آنها پرداخته شد. در این گزارش آمده بود: در ایران میانگین دستمزد برای خبرنگاران تازه کار 220 دلار در ماه و برای خبرنگاران حرفه‌ای 400 دلار است به عبارت دیگر خبرنگاری که با یک سال سابقه کاری وارد حرفه روزنامه‌نگاری شده است سالانه 2640 دلار حقوق و خبرنگاری که بیش از 5 سال سابقه کاری دارد 4800 دلار دریافت می‌کند. این درآمد برای دبیران سرویس و سردبیران روزنامه‌های ایرانی حداقل 550 دلار و حداکثر 2000 دلار در ماه محاسبه می‌شود. این در حالی است که بر اساس مطالعات مرکز تحقیقات آمریکا، حداقل میزان دستمزد برای یک روزنامه‌نگار آمریکایی با یک سال و کمتر از یک سال سابقه کاری معادل 30 هزار دلار در سال برآورد می‌شود. نگاهی به میزان درآمد روزنامه‌نگاران اروپایی نیز نشان‌دهنده فاصله معنادار حقوق دریافتی آنها با روزنامه‌نگاران ایرانی است. حداقل دستمزد برای یک روزنامه‌نگار کارآموز در اروپا 10 هزار دلار در سال است در حالی که حداکثر میزان حقوق دبیران سرویس روزنامه‌های ایران (با فرض اشتغال در یک رسانه) به سختی به 8 هزار دلار در سال می‌رسد.</p> <p class="spip">بر اساس آخرین آمارهای جهانی متوسط حقوق روزنامه‌نگاران در جهان 35 هزار دلار در سال برآورد می‌شود. آمارهای دیگری نشان می‌دهد کمترین میزان دستمزد برای روزنامه‌نگاران آماتور و افرادی که کمتر از یکسال سابقه کار دارند و دوره‌های کارآموزی را سپری می‌کنند یا تازه به اتمام رساندند هزار دلار در ماه است. این در حالی است که نتایج یک تحقیق که 2 سال پیش توسط انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران انجام شده بود، نشان می‌داد میانگین حقوق روزنامه‌نگاری در ایران برای مردان 260 و برای زنان ‌170 هزار تومان است، آن هم در روزگاری که قرار است یارانه‌ها نیز هدفمند شوند و دست این قشر محروم، خالی‌تر از همیشه شود، شاید کمی حرف گوش کن تر و آرام‌تر شود.</p> <p class="spip">اگر دستمزد کم است، امنیت شغلی صفر است</p> <p class="spip">با این حال این موضوع تمام ماجرا نیست. تمامی تفاوت‌های فوق‌الذکر در حالی معنا می‌یابد که خبرنگار ایرانی قادر باشد در یکی از روزنامه‌ها یا رسانه‌های نزدیک به دولت که از مصونیت آهنین برخوردارند، مشغول به کار باشد. اگر از بد روزگار، خبرنگاری در دسته مصطلح به روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب جای گیرد، بی‌شک علاوه بر دربدری هر ساله برای یافتن شغلی جدید، باید سالانه چند ماهی را نیز از جیب بخورد که با توجه به دستمزدهای روزنامه نگاران ایرانی که پیشتر اشاره شد، امری بسیار سخت است.</p> <p class="spip">در ماه‌های اخیر چندین روزنامه به محاق توقیف رفتند. یاس نو، اعتماد ملی، فرهنگ آشتی، آرمان، کلمه سبز، تحلیل روز و... شماری از روزنامه‌هایی بودند که تعطیلی گریبانشان را گرفت و کسی سوال نکرد که در این وانفسا، چه بر سر خبرنگاران شاغل در این رسانه‌ها آمد.</p> <p class="spip">مدیران رسانه‌ها و همسویی با توقیف کنندگان</p> <p class="spip">البته مشکلات معیشتی و امنیت شغلی هر صنفی قطعاً تبعاتی را نیز در پی خواهد داشت که مهمترین این نتایج به سوء استفاده کارفرمایان آن صنف بازمی‌گردد. مشکلات روزنامه نگاران در ایران سبب شده است تا مدیران برخی از مطبوعات نیز از این وضعیت نهایت بهره را ببرند و خواسته‌های مشروع و نامشروع خود را بر کارمندان خود تحمیل کنند.</p> <p class="spip">اوج این مساله 2 سال پیش روی داد و سبب شد که تعداد زیادی از روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب با انشتار بیانیه‌ای از این وضع گلایه کنند. در این بیانیه آمده بود: «بر کسی پوشیده نیست که در سال‌های گذشته روزنامه‌نگاران ایران یکی از سخت‌ترین دوران تاریخ فعالیت حرفه‌ای خود را تجربه کرده‌اند. روزنامه‌نگارانی که تنها به دلیل داشتن اندیشه اصلاح‌گر همواره مورد عتاب قرار گرفتند و در این جریان بیشترین آسیب‌های صنفی را به نام خود ثبت کردند. بدون شک تاریخ این روزگار را فراموش نخواهد کرد و خاطره تلخ زندگی اجتماعی روزنامه‌نگاران را برای همیشه به یادگار خواهد گذاشت. این اما شاید تنها بخشی از ماجرای سال‌های فراموش نشده گذشته باشد. روی دیگر این ماجرا حضور مداوم روزنامه‌نگاران برای حفظ سابقه روزنامه‌نگاری در ایران و تداوم گونه‌ای دیگر از نوشتن و بودن حرفه‌ای بوده است. اما به نظر می‌رسد که در این مسیر و در کنار عناصر شناخته شده مخالف با مطبوعات آزاد، جریانی نیز وجود دارد که در بطن روزنامه‌ها حاضرند و فقط به خاطر فقدان آگاهی از مسایل صنفی یا عدم تبعیت از حقوق شغلی افراد، تنگنای زندگی روزنامه‌نگاران را قوام بخشیده‌اند. می‌توان خوش‌بین بود و این باور را تلقین کرد که رفتار تعدادی از مدیران روزنامه‌ها سوءاستفاده از وضع معیشتی و اجتماعی روزنامه‌نگاران نیست اما از سوی دیگر باید این پرسش را نیز برای سیاستمدارانی که چند صباحی میهمان روزنامه‌ها خواهند بود مطرح کرد که اگر شرایط اشتغال و اقتصاد روزنامه‌نگاران مدینه‌ای نه چندان فاضله را تجربه می‌کرد، آیا باز شما برای استفاده از توان اجرایی و حرفه‌ای روزنامه‌نگاران حقوق صنفی آنان را نادیده می‌گرفتید؟ متاسفانه باید بپذیریم که امروز اهالی مطبوعات و در راس آنها روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب در جهت پیکانی دووجهی قرار دارند و آن چه بیش از هر چیز کام را بر روزنامه‌نگاری تلخ می‌کند رفتار غیرحرفه‌ای و غیرصنفی برخی از مدیرانی است که بر مشکلات اجتماعی روزنامه‌نگاران می‌افزایند. اخراج خبرنگاران و روزنامه‌نگاران به بهانه‌های مختلف از جمله اعتراض نسبت به نادیده گرفتن قانون کار از سوی مدیران و اجحاف صنفی به کارکنان تحریریه و یا بهانه‌های سیاسی و عقیدتی می‌تواند بهترین مثال برای این ماجرا باشد. این نامه هشداری صنفی به مدیرانی است که کنش و واکنش‌های سیاسی و اقتصادی آنها را میهمان مطبوعات کرده است. میهمانانی که بهتر است حقوق صنفی میزبانان خود را رعایت کنند. ما امضاکنندگان نیز فارغ از هر نوع گرایش سیاسی مدیران روزنامه‌های فوق را به خویشتن‌داری و احترام هر چه بیشتر به حقوق صنفی و قوانین کارگری دعوت می‌کنیم. تا باشد روزگاری که جریده‌های ایرانی مدیریت و عقلانیتی از جنس روزنامه‌نگاری و کارآمدی حرفه‌ای این شغل تجربه کنند.»</p> <p class="spip">البته باید اشاره کرد که این موضوعات تنها بخشی از گرفتاری‌های روزنامه‌نگاری در ایران آن هم در وادی معیشت بود، چه همگان نیک با سایر مشکلات و مشقات این راه به‌خوبی آشنا هستند.</p> <p class="spip">٦٠ کشته، ٦٧٣ زندانی، ۹٢۹ رسانه توقیف یا سانسور شده و 293 خبرنگار ربوده شده، تنها بخشی از فشار وارد شده بر روزنامه‌نگاران جهان در سال 2008 میلادی است. سازمان گزارشگران بدون مرز که این آمار را منتشر کرده است تاکید می‌کند این آمار تنها مبتنی بر مواردی است که این سازمان از آنها مطلع شده و مواردی را که قربانیان برای حفظ امنیت خود خواهان افشای آن نبوده‌اند در بر نمی‌گیرد.</p> <p class="spip">در این بین، منطقه‌ آسیای غربی و خاورمیانه قتل‌گاه رسانه‌هاست. بعد از عراق با ١٥ روزنامه‌نگار کشته شده، پاکستان با ٧ و فلیپین با ٦ خبرنگار کشته شده، 2 کشوری هستند که آمار بیشترین تعداد روزنامه‌نگاران کشته شده را از آن خود کرده‌اند. در سال 2008، کشتار در مکزیک نیز ادامه یافت و ٤ روزنامه‌نگار در ارتباط با حرفه خود به قتل رسیدند. این در حالی است که دلیل کاهش آمار کشته‌شدگان در آفریقا (3 روزنامه‌نگار در سال ٢٠٠٨ نسبت به ١٢ کشته شده در سال ٢٠٠٧) کناره‌گیری بسیاری از روزنامه‌نگاران از حرفه خود و در پیش گرفتن راه تبعید و کاهش شمار رسانه‌ها در مناطق جنگی است. در چین با ٣٨ روزنامه‌نگار دستگیر شده، المپیک بهانه‌ای شد برای دستگیری‌های گسترده. در برمه با ١٧ روزنامه‌نگار زندانی، هزینه قوام قدرت ژنرال‌ها را روزنامه‌نگاران و وب‌نگاران پرداختند.</p> <p class="spip">در سال ٢٠٠٨ برای اولین بار وب‌نگاری که در عرصه روزنامه‌نگاری شهروندی فعال بود به قتل رسید. در ٧ ژانویه وی ون‌هو توسط ماموران پلیس ایالت چن‌گوان چین برای فیلمبرداری از درگیری ماموران پلیس با تظاهرات کنندگان شهر تیان‌من کشته شد. در سال ٢٠٠٨ مسدودسازی سایت‌های اینترنت در ٣٧ کشور جهان شمارش شده است. از جمله در چین ۹٣ سایت، در سوریه ١٦٢ سایت.</p> <p class="spip">در سال ٢٠٠٨ در چین ١٠ وب‌نگار معترض دستگیر شده‌اند، ٣١ نفر مورد تعرض و تهدید قرار گرفته‌اند و دست کم 3 نفر توسط دستگاه قضایی به زندان محکوم شده‌اند. گزارشگران بدون مرز در ایران ١٨ مورد دستگیری و ۹ محکومیت به زندان، در سوریه ٨ دستگیری و 3 محکوم به زندان را شمارش کرده‌اند. در برمه وبلاگ‌نویس و هنرمند، زرگانر و وب‌نگار معترض، نای فون لت را به شکل شرم‌آوری به ٥۹ و ٢٠ سال زندان محکوم کرده‌اند. این دو وب‌نگار به جمع بی‌شمار زندانیان سیاسی و از جمله ١٦ روزنامه‌‌نگار در این کشور اضافه شده‌اند.</p> <p class="spip">البته سانسور و توقیف رسانه‌ها به‌عنوان ابزاری که همچنان در بسیاری از کشورها به شکل روزمره اعمال می‌شود، تقریبا یک سوم کاهش یافته است. در سال گذشته توقیف رسانه‌های در سطح ٥ قاره ادامه داشته است: سودان ٤ مورد، گینه و سومالی هر کدام ٥ مورد، ایران ٢٧ مورد، مصر ١٠، سوریه ١١، روسیه ١٥، روسیه سفید ١٨، ترکیه ١٣، برمه ٨٥، چین ١٣٥، پاکستان ١۹، مالزی ٢٥، بولیوی ٢٠، برزیل ١٤، مکزیک ١٠، ونزوئلا ٧ و... . این گزارش تنها نگاهی بود کوچک به ماجرای زندگی روزنامه‌نگاران، یعنی همان فعالان اجتماعی که خیلی دور نه، جایی در همین نزدیکی‌ها زندگی می‌کنند و فارغ از آسیب‌های اقتصادی و اجتماعی همواره در گیره‌های تصفیه‌حساب‌های سیاسی نیز گرفتار شده‌اند. در این وانفسا به نظر شما آیا خبرنگاران ایرانی می‌توانند با چنین وضعیت شغلی و دستمزدی، فشارهای اقتصادی وارده از هدفمند کردن یارانه‌ها را تحمل کنند یا نهایتاً به تغییر شغل یا رویه روی خواهند آورد؟</p></div> http://www.resanak.ir/spip.php?article477 http://www.resanak.ir/spip.php?article477 2009-10-19T15:14:33Z text/html fa نگاه دیگران محیا برکت - طبقه ششم ساختمان صدای جمهوری اسلامی ایران با دیگر طبقات این ساختمان متفاوت است و یا به عبارتی قرار است که متفاوت باشد.طبقه ششم این ساختمان که بیشتر به تحریريه روزنامه‌ها و خبر گزاری‌ها شباهت دارد تا استودیوی پخش و تولید برنامه‌های رادیوئی قلب iranseda.ir محسوب می شود .از ابتدای مهر امسال ایران صدا وارد دومین مرحله از حیات خود شد. بر این اساس با حمید رضا صحرا گرد که پیش از این مدیر دانش و جوان رادیو جوان بود و در طول دو سال فعالیت ایران صدا بر صندلی مدیریت ایران صدا تکیه زده. گفت‌وگو کردیم.در این گفت‌وگو صحرا گرد کارنامه عملکردی از برنامه کوتاه مدت ایران صدا ارائه کرد و چشم انداز برنامه میان مدت را تبیین کرد.شاید این نخستین بار باشد که توانستیم با مدیر رسانه‌ای از جنس صدا و سیمای ایران صحبت کنیم که به دلیل ماهیت فضای مجازی مجبور است در فضایی نیمه رقابتی فعالیت کند. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique24" rel="directory">نگاه دیگران</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton477.jpg" alt="" align="right" width="115" height="160" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip"><strong class="spip">عصر ارتباط - محیابرکت - طبقه ششم ساختمان صدای جمهوری اسلامی ایران با دیگر طبقات این ساختمان متفاوت است و یا به عبارتی قرار است که متفاوت باشد.طبقه ششم این ساختمان که بیشتر به تحریريه روزنامه‌ها و خبر گزاری‌ها شباهت دارد تا استودیوی پخش و تولید برنامه‌های رادیوئی قلب iranseda.ir محسوب می شود .از ابتدای مهر امسال ایران صدا وارد دومین مرحله از حیات خود شد. بر این اساس با حمید رضا صحرا گرد که پیش از این مدیر دانش و جوان رادیو جوان بود و در طول دو سال فعالیت ایران صدا بر صندلی مدیریت ایران صدا تکیه زده. گفت‌وگو کردیم.در این گفت‌وگو صحرا گرد کارنامه عملکردی از برنامه کوتاه مدت ایران صدا ارائه کرد و چشم انداز برنامه میان مدت را تبیین کرد.شاید این نخستین بار باشد که توانستیم با مدیر رسانه‌ای از جنس صدا و سیمای ایران صحبت کنیم که به دلیل ماهیت فضای مجازی مجبور است در فضایی نیمه رقابتی فعالیت کند</strong>.</p> <p class="spip"><strong class="spip">نزدیک دو سال از راه اندازی رادیو اینترنتی ایران صدا می‌گذارد. به نظرتان در این مدت توانسته‌اید به اهدافی که در آغاز کار تبیین کرده بودید دست پیدا کنید؟</strong> ایران صدا در بهمن 86 فعالیت خود را آغاز کرد و حدود 19 ماه از فعالیت ایران صدا می‌گذارد. من به عنوان مدیر این شبکه معتقدم در این دو سال ایران صدا به اهداف کوتاه مدتی که در نظر داشت محقق شود دست یافته است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">از چه نظر؟</strong></p> <p class="spip">ما در سه محور فرهنگ‌سازی، فنی و مالی که در برنامه کوتاه مدت خود تعریف کرده بودیم موفق بودیم.</p> <p class="spip"><strong class="spip">منظور از فرهنگ‌سازی تلاشی است که برای تصحیح و ترمیم نگاه پرسنل داخلی به این مقوله صورت گرفته و یا اینکه برای جذب مخاطب تلاش شده است؟</strong></p> <p class="spip">در برنامه کوتاه مدت هدف‌گذاری ما بر جذب مخاطب نبود. از ابتدا بزرگترین مسئله‌ای که در مسیر ما قرار داشت تعریف رادیو اینترنتی و جا انداختن مفهوم واقعی و درست این واژه بود. ببینید تعاریف مختلفی از رادیو اینترنتی وجود دارد که برخی از آنها نادرست است و ما باید در ابتدا ذهنیت درست را به وجود می‌آوردیم. برخی معتقدند رادیو اینترنتی همان رادیوی سنتی است با این تفاوت که ما تا دیروز صدا را از طریق رادیو مي‌شنیدیم و امروز از طریق اینترنت می‌شنویم و بر اساس این تعریف رادیو اینترنتی را معادل رادیو در اینترنت می‌دانند. برخی معتقدند رادیو اینترنتی معادل اینترنت صوتی است. این تعریف هم خطاست، چون اگر ما حواسمان نباشد تکنولوژی خود را بر محتوا سوار مي‌کند. مثلا بسیاری از کاربران می‌گویند: ما وارد سایتی شدیم که فلان ابزار یا پکیج را در اختیار ما قرار می‌داد و صرفا به ابزار توجه می‌شود نه محتوای حاصل از آن. این جزو خاصیت‌های اینترنت است که ابزار اینترنتی خود را غالب بر محتوا می‌کند. عده‌ای هم معتقدند رادیو اینترنتی محتوای چند رسانه‌ای با محوریت صوت ارائه می‌دهد. ما این تعریف را هم درست نمی‌دانیم چون اگر چنین نگاهی وجود داشته باشد سایتی که بخش گالری داشته باشد هم در این تعریف قرار می‌گیرد. در رادیو اینترنتی وقتی ما برنامه‌ای مثلا در مورد سی و سه پل داریم باید صوت به تنهایی گویا باشد اگر از عکس و متن استفاده می‌کنیم این عکس و متن کمک‌های جانبی هستند وگرنه صوت به تنهایی باید معرف باشد. ما در این مدت سعی کردیم تا واژه‌ها و قالب‌ها را تعریف کنیم و برنامه آینده ما این است که کانال هوشمند را دستاورد رادیو اینترنتی بدانیم.</p> <p class="spip"><strong class="spip">یعنی دست مخاطب برای چینش برنامه‌ها باز گذاشته می‌شود؟</strong></p> <p class="spip">در این طرح مخاطب تمام محتوای صوتی را در اختیار خود قرار می‌دهد تا از میان آنها جدول پخش تهیه کند. مثلا من مخاطب می‌توانم برنامه‌ای برای خودم تهیه کنم که موسیقی و سخنرانی داشته باشد در فلان ساعت اخبار را پخش کند و... بدین صورت مخاطب برای خود جدول پخش می‌بندد.</p> <p class="spip"><strong class="spip"></p> <p class="spip">از نظر فنی چطور؟ امکاناتی مانند دائره المعارف صوتی که قرار بود فراهم شود تحقق یافت؟</strong></p> <p class="spip">بله. آرشیو صوتی رادیو در ایران صدا به صورت کامل محقق شد. یکی از برنامه‌های ما نیز این است که تا پایان سال واحد سیار اینترنتی ipsng را راه‌اندازی کنیم. همانطور که در رادیو و تلویزیون برنامه‌ها به صورت زنده تهیه و به سازمان گزارش می‌شوند در اینجا هم خواهیم توانست برنامه‌های زنده تهیه کنیم و به سرور ایران صدا ارسال کنیم تا پخش شوند. در حال حاضر بستر سخت افزاری و استودیوی ایران صدا مجهز است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">اینکه گفتید از نظر مالی به جایگاه خوبی رسیدید یعنی اینکه بودجه جداگانه‌ای به شما داده می‌شود؟</strong></p> <p class="spip">بله، تا پیش از این بودجه ما از طریق معاونت تامین می‌شد و از فاز جدید برنامه‌ها بودجه جداگانه به ما اختصاص می‌یابد.</p> <p class="spip"><strong class="spip">بنابراین برنامه کوتاه مدت شما تمام شده و وارد فاز بعدی یعنی برنامه میان مدت شدید. با توجه به اینکه تاکنون نگاه مخاطب محوری نداشتید در این فاز چگونه مي‌خواهید این خلا را جبران کنید؟</strong></p> <p class="spip">از آغاز مهر 88 ایران صدا فعالیت خود را با تمرکز بر جذب مخاطب آغاز کرده و اگر در حال حاضر نیز به الکسا مراجعه کنید ملاحظه مي‌کنید که رنکینگ ایران صدا تغییر کرده و جایگاه خوبی دارد.</p> <p class="spip">ولی در گوگل رنکینگ سایت پائین است...</p> <p class="spip">در گوگل رتبه ما حدود 6 است که در میان رنکینگ سایت‌های ایرانی در گوگل رتبه بدی نیست.</p> <p class="spip"><strong class="spip">در ایران‌صدا به دنبال جذب مخاطب عام هستید یا خاص؟</strong></p> <p class="spip">در ایران اکثر کسانی که به اینترنت متصل می‌شوند بین سنین 18 تا 30 سال هستند. غالبا افراد از محیط کاربه اینترنت متصل می‌شوند‌ و اکثرا سطح مالی مناسبی دارند که توان اتصال به اینترنت را دارند و معمولا سطح سواد بالاتری دارند. ما باید بتوانیم این افراد را درگیر کنیم. از طرف دیگر جذب مخاطب ما سه دسته ایرانی‌ها، تاجیک‌ها و افغان‌ها را در بر می‌گیرد. یعنی باید مخاطبان فارسی زبان وبگرد را جذب کنیم. براساس آمار گوکل تاجیکستان رتبه 51 و افغانستان رتبه 9 را درمیان بازدیدکنندگان از صدا و سیما دارد. پس باید سعی کنیم موسیقی و شعر افغانی و برنامه‌های جذاب تاجیکی را هم در نظر بگیریم. یک طبقه‌بندی ما برای مخاطبان این است. یعنی مي‌گوییم به طور کلی باید فارسی‌زبانان را جذب کنیم اما در حوزه داخلی بیشترین تمرکز ما بر دانشجویان است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">غیر فارسی‌زبانان چطور؟</strong></p> <p class="spip">هدف اصلی ما جذب غیر فارسي‌‌زبانان در محیط وب نیست. اگر بتوانیم شرایطی را هم برای جذب آنها فراهم کنیم فضل است ولی نبود آن اشکال نیست. در حوزه اخبار ما 4 زبان آلمانی، فرانسوی، انگلیسی و عربی را در نظر گرفته‌ایم. البته این بدان معنا نیست که مثلا آلمانی‌ها را جذب کنیم یا مثلا فرانسوی‌ها را بلکه ما به دنبال جذب نسل دوم ایرانی‌های خارج از کشور هستیم. کسانیکه فارسی شنیداری را می‌دانند اما خواندن و نوشتن نمی‌دانند و توسط جست‌وجو در وب به ایران صدا مي‌رسند. مثلا یکی از اهدافی که در کتاب گویا دنبال می‌شد همین بود. ما کتاب گویا را عمدتا به این منظور راه انداختیم تا ایرانی‌های خارج از کشور که بر ادبیات فارسی مسلط نیستند و فقط فارسی شنیداری را می‌دانند از این بخش استفاده کنند. برنامه دیگری که برای جذب غیر فارسی زبانان داریم تمرکز بر کانال‌های 24 ساعته است. تلاوت، موسیقی و نغمات کانال‌های 24 ساعته ما هستند. قصد داریم صفحات انگلیسی را در این سه قسمت راه بیندازیم البته وقتی کلیک می‌شود همان موسیقی فارسی شنیده می‌شود. این امکان برای کسانی است که مثلا مسلمان هستند و به دنبال بخش تلاوت و نغمات و تواشیح هستند ولی به این دلیل که فارسی نمی‌دانند نمی‌توانند به این بخش دسترسی پیدا کنند. با راه افتادن صفحه انگلیسی، آنها می‌توانند به این قبیل محتواهای مورد نیازشان دست یابند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">در حال‌حاضر مخاطبان داخلی ایران صدا بیشتر است یا خارجی؟</strong></p> <p class="spip">متاسفانه تعداد مخاطبان داخلی بیش از خارجی‌هاست.</p> <p class="spip"><strong class="spip"> در رویکردی که نسبت به محتوا دارید به سمت تخصصی شدن پیش می‌روید؟</strong></p> <p class="spip">بر اساس برنامه‌ریزی‌هایی که صورت گرفته ما بر اساس بازه‌های زمانی در نظر گرفته شده حرکت می‌کنیم و تا خرداد 89 یک گام برمی‌داریم. از خرداد 89 تا اسفند 89 گام بعدی را آغاز می‌کنیم و... در هر گام ما سعی می‌کنیم بخشی از محتوا را تخصصی‌تر کنیم.</p> <p class="spip"><strong class="spip">یعنی همان سیاست تخصصی شدن برنامه‌های صدا و سیما که در تلویزیون و رادیو قرار است اجرا شود در ایران صدا هم لحاظ می‌شود؟ مثلا در رادیو شبکه‌های تخصصی مثل گفت‌وگو راه افتاد و یا در تلویزیون آنطور که گفته شده قرار است شبکه‌های تخصصی ورزش، مستند و... را بیفتد...</strong> تخصصی شدن نه، منظور من اختصاصی شدن است. مثلا یک زمان مي‌گوییم می‌خواهیم در مورد خودرو سازان گزارشی تخصصی کار کنیم ولی گاهی اختصاصا می‌گوییم که برنامه‌ای صرفا ویژه خودرو سازان می‌سازیم. یعنی نیاز و انتظارات عوامل دخیل در خودرو سازی در نظر گرفته می‌شود و برنامه‌سازی مي‌شود.</p> <p class="spip">ولی شما گفتید قرار است دانشجویان را به عنوان مخاطب خاص در نظر بگیرید پس محتوایی تخصصی هم در نظر مي‌گیرید...</p> <p class="spip">منظور من از اینکه قرار است دانشجویان در نظر گرفته شوند این است که سعی می‌کنیم علایق آنها، نیازهای آنها‌، مسائل صنفی و ... در نظر گرفته شود. قشر دانشجو فرهنگی‌ترند پس ما بخش شعر را در نظرمی‌گیریم. یکی از برنامه‌های تولید شده که به زودی پخش می‌شود خوانش شعر است‌. مثلا اشعار شاملو را خانم بهناز جعفری مي‌خوانند. عده‌ای ممکن است به خاطر خود شعر به ایران صدا رجوع کنند؛ عده‌ای به خاطر اینکه صدای خانم جعفری را بشنوند و عده‌ای برای اینکه صدای خود شاملو را بشنوند. پس ازطریق راه‌اندازی بخش شعر ما سه گروه از مخاطبان را می‌توانیم جذب کنیم نه اینکه آموزه‌های دانشگاهی ارائه شود.</p> <p class="spip"><strong class="spip">یکی از کانال‌های ایران صدا شبکه تخصصی کودک است. این شبکه در جامعه ایرانی که کودکان کاربران اینترنت نیستند و معمولا مادران خانه‌دار هم کاربر اینترنت نیستند کاربرد دارد؟</strong> در میان شبکه‌های ما موسیقی رتبه نخست، سخنرانی رتبه دوم و شبکه کودک سومین رتبه را از نظر مراجعه‌کنندگان دارد. شبکه کودک شبکه پر مخاطبی است البته غالبا مراجعه‌کنندگان این شبکه کسانی هستند که از خارج از کشور متصل شده‌اند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">تاکنون ایران صدا تولید محتوایی مخصوص به خود نداشته و از محتوای رادیو استفاده کرده. در فاز دوم قرار است چند درصد از برنامه‌ها تولیدات خود ایران صدا باشد؟</strong></p> <p class="spip">اگر من درصدی بگویم ممکن است درک صحیحی برای مخاطبان به وجود نیاید. مثلا ما می‌گوییم حدود 17 تا 20 درصد از برنامه‌ها قرار است تولید ایران صدا باشد‌. شاید این درصد کم به نظر بیاید ولی ایران صدا روزانه 780 برنامه ارائه می‌دهد که این درصد معادل 40 برنامه تولیدی محسوب می‌شود؛ چیزی بیشتر از برنامه‌های مثلا رادیو جوان. اما وقتی که به درصد گفته مي‌شود کم به نظر مي‌رسد.</p> <p class="spip"><strong class="spip">برنامه‌هایی که تاکنون در ایران صدا استفاده مي‌شود غالبا مدت زمانی بیشتر از حد استاندارد دارند، برای کاربر ایرانی که اینترنت پرسرعت ندارد دانلود برنامه دشوار نیست؟</strong></p> <p class="spip">بخشی از برنامه‌های ایران صدا از برنامه‌های آرشیوی رادیو هستند. به همین دلیل مدت زمان آنها زیاد است اما در فاز جدید قرار است تولیدات ایران صدا بین 10 تا 14 دقیقه باشد. البته صداهای زمینه و تکمیلی نیز در کنار‌ش قرار می‌گیرد. مثلا اگر یک گزارشی 15 دقیقه است و تنها دو دقیقه از آن در برنامه استفاده شده اصل گزارش 15 دقیقه‌ای هم گذاشته می‌شود تا اگر مخاطب مایل بود به آن مراجعه کند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">در این مرحله که قرار است ایران صدا تولیداتی مختص به خود داشته باشد آیا به دلیل باز بودن فضای مجازی دست ایران صدا نیز باز‌تر می‌شود و می‌تواند از خط قرمزهایی که در سازمان وجود دارد عبور کند؟</strong></p> <p class="spip">اولا نوع موسیقی‌هایی که در ایران صدا استفاده می‌شود با موسیقی‌هایی که در رادیو استفاده می‌شود متفاوت است. خط قرمز‌هایی که در رادیو هست در ایران صدا نیست. موسیقی‌هایی که در رادیو استفاده می‌شود همان موسیقی‌هایی است که خود سازمان به آنها مجوز داده ولی موسیقی‌هایی که در ایران صدا به کار گرفته می‌شود هم مجوز از سازمان دارد و هم موسیقی‌هایی است که بعد از انقلاب در آرشیو قرار گرفتند و هم موسیقی‌هایی است که وزارت ارشاد به آنها مجوز دادند مگر موارد خاص. یعنی بنابراین است که از تمام موسیقی‌های مجوزدار ارشاد استفاده شود مگر اینکه یک مورد خاص باشد و استفاده نشود. در صورتیکه در رادیو همان موسیقی‌هایی که در ارشاد به آنها مجوز داده شده برای پخش از رادیو باید به صورت جداگانه هم از سازمان مجوز بگیرند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">برای پخش موسیقی از ایران‌صدا از صاحبان اثر اجازه گرفته می‌شود؟</strong></p> <p class="spip">خیر.</p> <p class="spip"><strong class="spip">در این صورت حق کپی‌رایت رعایت نخواهد شد و مشکلی که در حال حاضر بسیاری از خواننده‌ها در خصوص پخش آثارشان از رادیو دارند در ایران‌صدا هم تکرار خواهد ش</strong>د...</p> <p class="spip">ما در قالب گنجینه خود تمام موسیقی‌ها را به صورت آرشیوی قرار می‌دهیم که امکان پخش آنها فراهم می‌شود اما اجازه دانلود آثار به کاربران داده نمی‌شود. در نهایت اگر کسی اعتراضی داشت می‌تواند اعلام کند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">در شادابی برنامه‌ها تغییری به وجود مي‌آید؟ چون معمولا مخاطبان رادیو‌های اینترنتی جوانان هستند و به دنبال اجرایی متفاوت با اجرای رادیوهای سنتی هستند.حتی اگر برنامه‌های پادکست‌های خارجی مانند بی بی سی را هم در نظر بگیریم طراوت بیشتری از رادیو دارند در صورتیکه این شادابی در ایران صدا چندان دیده نمي‌شود...</strong></p> <p class="spip">ببینید مثلا در ایام شهادت‌ها در صدا و سیما ما قطع موسیقی داریم و طیف برنامه‌ها تغییر می‌کند اما در ایران صدا در این ایام همه بخش‌ها فعالیت خود را ادامه می‌دهند و فقط یک بخش دیگری نیز به مجموعه اضافه می‌شود یعنی برنامه موسیقی سر جای خود قرار دارد. تلاوت قرآن و سایر بخش‌ها نیز طبق روال خود پیش می‌روند. در نوع برنامه‌هایی که در حال تولید هستند شادابی و طراوت مد نظر است. اما اینکه آیا در آغاز این امر شدنی است و تا چه حد، فعلا نمی‌توان پیش‌بینی کرد. این مسئله هم صرفا به نگاه مدیریتی مربوط نمی‌شود. تولیدکنندگان هم در شادابی برنامه اثر دارند. مثلا گوینده عادت کرده که با این سبک گویندگی کند و یا نویسنده عادت کرده به این سبک بنویسد کارگردان و تهیه‌کننده هم همینطور. برای اینکه عادات تغییر کند نیاز به زمان است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">نوع نگاه به محتوا چطور؟</strong></p> <p class="spip">مخاطب در اینترنت می‌تواند با کمترین سانسور نظر خود را مطرح کند. ما درصدد هستیم تا از این بستر استفاده کنیم. یعنی همین الان مخاطبان می‌توانند بعد از ورود به هر برنامه نظرات خود را با برنامه‌ساز در میان بگذارند و دیدگاه‌های خود را در مورد یک برنامه بگویند. در نظرسنجی‌ها و مسابقات شرکت کنند و در واقع یک بستر تعاملی شکل گرفته است. البته جا دارد تا ما در طراحی بسته تعاملی تغییراتی به وجود آوریم تا مخاطبان بتوانند ارتباط قوی‌تر و راحت‌تری برقرار کنند. درتلویزیون و رادیو فضا و زمان برای اینکه مخاطبان نظرات خود را مطرح کنند باز نیست. مشکلات فنی در برقراری ارتباط هم گاه بر این مسئله دامن مي‌زند. اما در ایران صدا امکان برقراری ارتباط همه کاربران با مجموعه برقرار است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">نظراتی که توسط یک کاربر ارسال می‌شود برای همه قابل مشاهده است؟</strong></p> <p class="spip">یکی از تفاوت‌های ما با دیگرسایت‌های اینترنتی در همین است. در دیگر سایت‌ها نظرات ارسال شده یا برای وب‌مستر می‌رود و او بارگذاری می‌کند یا برای دبیر سرویس می‌رود و او بررسی مي‌کند. ولی در ایران صدا نظر مطرح شده به تولیدکننده همان محتوا ارسال می‌شود. در این صورت کاربر یک پله به تولیدکننده نزدیک‌تر می‌شود و ارتباط تعاملی پررنگ‌تر می‌شود.</p> <p class="spip">قابلیت دیگری نیز که در نظر گرفته شده و در عرض چند ماه آینده راه می‌افتد در زمینه پخش در ایران صدا است. استودیوی ایران صدا در حال حاضر در حال تکمیل است و این استودیو قابلیت تصویری و صوتی دارد و مخاطب هم به صورت voice chat و هم video chat با مجری در ارتباط مي‌شود. بحث دیگری که مطرح است و قرار است تا اواخر آذر‌ماه راه‌اندازی شود بحث رادیو بلاگ است نه به مفهوم audioblog. هر فردی عضو رادیو بلاگ شود کانال مخصوص خودش را دارد. یعنی شما یک کانال رادیو اینترنتی درست می‌کنید. هر محتوایی که می‌خواهید در آن قرار می‌دهید و دیگر مخاطبان می‌توانند از آن استفاده کنند.</p> <p class="spip"><strong class="spip">یعنی من کاربر مي‌توانم پادکستی که دوست دارم را درست کنم در رادیو بلاگ بگذارم؟</strong></p> <p class="spip">یکی از قابلیت‌ها گذاشتن پادکست است. مثلا می‌توانید با پلیر موسیقی‌هایی که می‌خواهید را پخش کنید یا مثلا گزارش‌هایی تهیه و پخش کنید. فقط در ابتدا قوانین ده‌گانه‌ای در نظر گرفته می‌شود که کاربران موظف به رعایت آنها می‌شوند. مانند سایر محیط‌های مجازی و وبلاگ‌ها.</p> <p class="spip"><strong class="spip">و بعد نظارتی بر این بخش حاکم خواهد بود؟</strong></p> <p class="spip">محتواهایی که از سوی کاربران گذاشته می‌شود باید توسط ایران صدا بارگذاری شود. حدودا می‌توان گفت هر محتوا بعد از قرار دادن از سوی کاربر به یکی دو ساعت زمان نیاز دارد تا بارگذاری شود. ما حتی اگر بخواهیم نمی‌توانیم به معنای واقعی نظارت کنیم. چون در بدترین وکمترین حالت هزار نفر عضو اینجا می‌شوند اگر هر کدام مطلبی به مدت زمان دو دقیقه هم در رادیو بلاگ بگذارند ما چگونه می‌توانیم در یک زمان دوهزار دقیقه محتوای گذاشته شده را با هم گوش بدهیم و برآن نظارت کنیم. پس بحث ما بحث نظارتی نیست. ما خطوط اولیه‌ای را مشخص مي‌کنیم. هر کس خلاف آن خطوط عمل کند او را جدا می‌کنیم و دیگر اجازه انتشار مطلب و صوت به او نمی‌‌دهیم‌. شعار رادیو بلاگ این است: هر ایرانی یک رادیو. ممکن است در ابتدا و تا برداشتن موانع ما نتوانیم زمان زیادی را به هر کاربر اختصاص بدهیم. ولی هدف ما این است که کاربران موانعی برای پخش محتوای صوتی‌شان نداشته باشند و در درازمدت به هر کس هر فضایی که مي‌خواهد داده شود.</p> <p class="spip"><strong class="spip">ایران صدا زیر نظر سازمان صدا و سیما که نهادی حکومتی است اداره می‌شود. پس نمی‌توان گفت این امکان به کاربران داده می‌شود تا هر محتوایی را که دوست دارند در رادیو بلاگ قرار دهند. ممیزی‌های موجود این اجازه را نمی‌دهد و این حرف بیشتر شعار گونه است</strong>...</p> <p class="spip">یک سری از محدودیت‌هایی که در صدا و سیما وجود دارد به دلیل خطی بودن رسانه است. اینکه در این نوع از رسانه نمی‌توان زمان و فضای کافی در اختیار مخاطبان قرار داد. اما در ایران صدا این محدودیت وجود ندارد. زمان و فضا نامحدود است ما فقط قوانین کلی را می‌گذاریم مثل اینکه موسیقی غیر مجوزدار گذاشته نشود، به قومیت‌ها توهین نشود، به مقدسات و منافع نظام آسیب نرسد و... .</p> <p class="spip"><strong class="spip">می‌توانیم بگوییم چون فضای مجازی فضایی متکثر است در این صورت رقبای ایران صدا نیز بیشتر از رادیو سنتی است؟</strong></p> <p class="spip">من خودم به این قضیه اعتقاد دارم اما اینکه تا چه حد درست است باید یک کار کارشناسی صورت بگیرد. بله رقبای شبکه ایران صدا بیشتر از شبکه‌های رادیوئی سنتی هستند اما به این نکته هم توجه داشته باشید که در فضای وب، سایت‌ها و رادیوهایی که ایجاد می‌شوند مانند قارچ‌اند. می‌آیند چند صباحی فعالیت می‌کنند و مثلا بعد از 6 ماه جمع می‌شوند اما در فضای رادیوهای سنتی این اتفاق نمی‌افتد.</p> <p class="spip">پس همین مسئله کار ایران صدا سخت‌تر و بیشتر می‌شود. البته برای ما حسن است زیرا موجب می‌شود تا ما قالب و محتوای بهتری ارائه دهیم و برای رشد بیشتر مجموعه تلاش کنیم.</p> <p class="spip"><strong class="spip">عنصر برجسته رادیو در سرعت پخش است و در رادیوهای اینترنتی این عنصر جایگاه خود را همچنان دارد. پس چرا برنامه‌های ایران صدا به لحظه نیستند؟ مثلا خبر یک امروز ایران صدا خبر دیروز است...</strong></p> <p class="spip">برای این مسئله ما طرحی داریم. اخباری که در حال حاضر الان در ایران صدا قرار دارد از دل برنامه‌های رادیوئی است. برای به لحظه شدن اخبار معتبر برنامه‌ای داریم که در فاز بعدی اجرا خواهد شد.</p></div> http://www.resanak.ir/spip.php?article476 http://www.resanak.ir/spip.php?article476 2009-10-18T06:13:04Z text/html fa نگاه دیگران محیا برکت - قرار بود با شهيندخت خوارزمي- استاد پيشگام روابط عمومي الکترونيک - در خصوص وضعيت روابط عمومي الکترونيکی گفت‌وگو کنيم ولي وضعيت آمادگي الکترونيکي در ايران و شکاف عميقي که در 4 سال گذشته بر اين جريان اثر گذاشته محور گفت‌وگوي ما را تغيير داد. براين اساس در ادامه گفت‌وگويي را خواهيد خواند که به طور خاص بر مقوله شکاف ديجيتالي در ايران و جهان متمرکز است. شايد خواندن اين گفت‌وگو براي افرادي تلخ باشد و به مذاق آنها خوش نیاید اما شنيدن اين حرف‌ها از کسي که سال‌ها در نظام آموزشي و پژوهشي و در زمينه توسعه مفاهیم مرتبط با فناوری‌های نوین در ايران فعاليت کرده خالي از لطف هم نيست. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique24" rel="directory">نگاه دیگران</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton476.jpg" alt="" align="right" width="300" height="202" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip">محیا برکت</p> <p class="spip"><strong class="spip"> قرار بود با شهيندخت خوارزمي- استاد پيشگام روابط عمومي الکترونيک - در خصوص وضعيت روابط عمومي الکترونيکی گفت‌وگو کنيم ولي وضعيت آمادگي الکترونيکي در ايران و شکاف عميقي که در 4 سال گذشته بر اين جريان اثر گذاشته محور گفت‌وگوي ما را تغيير داد. براين اساس در ادامه گفت‌وگويي را خواهيد خواند که به طور خاص بر مقوله شکاف ديجيتالي در ايران و جهان متمرکز است. شايد خواندن اين گفت‌وگو براي افرادي تلخ باشد و به مذاق آنها خوش نیاید اما شنيدن اين حرف‌ها از کسي که سال‌ها در نظام آموزشي و پژوهشي و در زمينه توسعه مفاهیم مرتبط با فناوری‌های نوین در ايران فعاليت کرده خالي از لطف هم نيست.</p> <p class="spip">شهيندخت خوارزمي داراي مدرک دکتراي روانشناسي و ارتباطات و روش تحقيق از دانشگاه اينديانا ي امريکاست .اوآثار قابل توجهي را ترجمه و تاليف کرده است، بي شک ترجمه کتاب "موج سوم " اثر الوين تافلر براي بسياري آشناست</strong>.</p> <p class="spip">عده‌ای معتقدند شکاف دیجیتالی مفهوم جدید نیست و صرفا مفهومي ‌نمادین است زیرا همیشه در طول تاریخ نابرابری‌هاي جهانی در دسترسی به امکانات وجود داشته و شکاف موجود مختص عصر اطلاعات نیست. در عصر پیش‌صنعتی و صنعتی نیز وجود داشته است. بنابراین تفکر از بین بردن شکاف دیجیتالی خوش‌بینانه و غیر ممکن است...</p> <p class="spip">این پدیده کاملا جدید است و نمونه آن در تاریخ بشر وجود نداشته و خاص عصر جدید است.</p> <p class="spip">در هر عصری پدیده‌ای جدید ظهور مي‌کرد عده‌ای بر اساس موقعیت خود به آن دسترسی داشتند و عده‌ای نداشتند. پس چیزی تغییر نکرده...</p> <p class="spip">درست است ولی داستان بر سر این است که این پدیده تکنولوژیک با همه پدیده‌هاي تکنولوژیک ما قبل خود تفاوت دارد. ما از پدیده‌ای سخن مي‌گوئیم که آثاری عمیق و گسترده بر تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی گذاشته است. آثاری عمیق‌تر از تکنولوژی‌هاي قبلی و به فرآیند تحول اجتماعی شتابی بخشیده، بی‌سابقه از آن مهمتر، انسان و نظام‌هاي اجتماعی نمي‌توانند خود را با آن همگام سازند. وقتی از عدم دسترسی به ICT یعنی عدم دسترسی به امکانات آموزشی، عدم دسترسی به بهداشت و درمان، عدم دسترسی به بازار کالا و خدمات و حتی به فرصت‌هاي شغلی، عدم دسترسی به فرصت‌هایی که آن سوی مرزهای ملی و در سرتاسر جهان در اختیار ماست و.... در یک کلام، یعنی عدم دسترسی به امکانات توسعه فردی و جمعی و ملی،پس تفاوت در گستره، عمق و ماهیت پدیده است. به همین دلیل مي‌گوییم این نابرابری متفاوت و خاص است. مي‌گویند ICT مادر علوم جدید است. عقب ماندن در ICT ، یعنی پذیرفتن سرنوشتی که از عقب ماندن در علوم جدید و تکنولوژی‌هاي نوین شکل مي‌گیرد.</p> <p class="spip">شکاف دیجیتالی در چه زمینه‌هايي قابل مشاهده است؟</p> <p class="spip">شکاف دیجیتالی نوعی نابرابری برخاسته از تحولات در عرصه اطلاعات و فناوری ارتباطات است. پدیده‌ای است که قبل از دیجیتالی شدن تکنولوژی‌هاي ICT وجود نداشت. این پدیده از زمان انقلاب دیجیتال پدید آمد. این نابرابری در چند سطح قابل بررسی است. مي‌توان آن را در سطح جهان و میان کشورها و یا در درون یک جامعه میان اقشار مختلف و یا بخش‌هاي جامعه و یا مناطق گوناگون بررسی کرد. در این معنا، در سطح جهان، برخی کشورها به دلایل خاص، به سرعت در زمینه ICT پیشرفت کرده‌اند و از فرصت‌هاي آن برای توسعه همه جانبه و پرشتاب و تامین نیازهای توسعه ملی استفاده کرده‌اند. در مقابل، گروهی ازکشورها در این زمینه عقب مانده‌اند. در نتیجه، میان کشورهایی که دسترسی آسان و ارزان تمام اقشار جامعه را به فرصت‌هاي ICT فراهم کرده و کشورهایی که نتوانسته یا نخواسته‌اند این امکان را در سطح جامعه فراهم کنند، شکاف دیجیتالی در بعد دسترسی به وجود آید.</p> <p class="spip">در درون جامعه، میان قشرهای گوناگون بر حسب سن، جنسیت، تحصیلات و درآمد و شکاف دیجیتال قابل بررسی است. تجربه جهانی نشان داده که در آغاز پیدایش تکنولوژی‌هاي دیجیتال، شکاف میان گروه‌هاي مذکور بسیار زیاد بود ولی در کشورهای پیشرفته این شکاف دست‌کم در بعد دسترسی رو به کاهش است. بدین معنا که دولت‌ها توانسته‌اند با درایت لازم این نابرابری را کاهش دهند.</p> <p class="spip">از زاویه‌ای دیگر مي‌توان شکاف دیجیتال را در چند بعد بررسی کرد. نخست بعد دسترسی است، یعنی نابرابری در دسترسی گروه‌ها و قشرهای اجتماعی مختلف به تکنولوژی و خدمات پیشرفته ICT است. بعد دیگر، کاربری است. یعنی از نظر دسترسی نابرابری کمتر وجود دارد ولی نابرابری در کاربری مشکل اصلی است. بخشی از این نابرابری به خاطر آن است که افراد از مهارت‌ها و توانمندی‌هاي لازم برای استفاده برخوردار نیستند. بخشی دیگر، در ناتوانی دولت‌ها در ارائه خدمات الکترونیک با کیفیت ریشه دارد مانند دولت الکترونیک و تجارت الکترونیک و امثال آن. در زمینه کاربری وجود شکاف دیجیتال در سطح جهان انکارناپذیراست. وجود این نوع شکاف در سطوح خرد نیز بارز است. برای مثال، در درون یک سازمان، زیر ساخت پیشرفته‌ای وجود دارد ولی همه بخش‌ها و همه افراد نمي‌توانند از آن یکسان بهره بگیرند.</p> <p class="spip">سومین بعد شکاف دیجیتالی نابرابری در اثر بخشی است. اثر بخشی به معنای آن است که بتوانیم از فرصت‌هاي ICT به شیوه‌ای موثر برای رفع نیازهای خود، خواه در سطح فرد یا سازمان یاجامعه استفاده کنیم. در سطح سازمان مثالی مي‌زنم. سازمان زیر ساخت پیشرفته‌ای ایجاد کرده و همه کارکنان به این زیرساخت دسترسی دارند و در بعد کاربری نیز مشکلی وجود ندارد ولی سیستم‌ها و فرآیندهای سازمانی متناسب با این زیر ساخت باز تعریف نشده‌اند. در نتیجه، سازمان نمي‌تواند به شیوه‌ای موثر از ICT برای تحقق اهدافش استفاده کند. در سطح جامعه نیز این مسئله صادق است و ...</p> <p class="spip">با توجه به نظرات شما وضعیت ایران در جهان چگونه است؟</p> <p class="spip">ایران، در ICT به شدت از جهان عقب‌مانده و این عقب‌ماندگی نگران‌کننده است. برای مثال، در حوزه زیر ساخت، پهنای باند و دسترسی مردم به اینترنت پرسرعت عامل مهمي ‌برای رفع شکاف دیجیتالی محسوب مي‌شود. سرعت اینترنت در ایران در بهترین وضعیت هنوز به 1mbps نرسیده است. مسئولان محترم ICT زمانی گفته‌اند که ایرانیان به پهنای باند و سرعت بیش از 54Kps نیاز ندارند! من در خانه‌ام شکرگزارم که با پرداخت ماهی 50 هزار تومان مي‌توانم اینترنت با سرعت 256K داشته باشم. البته اگر مدام قطع نشود! همین سرعت هم در اختیار همه اقشار جامعه نیست. عده محدودی از آن بهره‌مندند. طبق گزارش ماه ژوئن 2009 موسسه سیاست‌هاي تکنولوژی، که هر ساله اقتصاد اطلاعاتی جهانی را بررسی و رتبه‌بندی مي‌کند، در کره‌جنوبی این سرعت 18mbps، در ژاپن 15، در سوئد 12 و در هلند 9 است! اما ما هنوز به یک هیجدهم سرعت جهان هم نرسیده‌ایم! در آخرین رتبه‌بندی جهانی موسسه EIU نیز در میان 70 کشور، رتبه آخر هستیم! با چنین شکافی چگونه مي‌توانیم نابرابری‌هاي دیجیتال خود را با جهان پر کنیم؟</p> <p class="spip">شکافی که در مورد آن صحبت کردید شکاف میان ایران با جهان است. این شکاف در بعد داخلی چگونه خود را نشان مي‌دهد؟</p> <p class="spip">در درون جامعه نیز شاهد چنین نابرابری‌هايي هستیم. یعنی همان زیر ساختی هم که فراهم شده به شکل برابر در بخش‌هاي مختلف جامعه توزیع نشده است.بخش‌هايی از مردم و مناطقی از کشور، از دسترسی به همین خدمات ابتدائی و همین زیر ساخت هم محرومند و بخش‌هايی دیگر به زیرساخت موجود دسترسی دارندچه قشرهایی محرومند؟ همان قشرهایی که برای توسعه خود و پرکردن شکاف‌هاي درآمدی و فکری و... به خدمات ICT بیشتر نیاز دارند! یعنی محروم‌ترین قشرهای جامعه که معمولا کم سوادترین، کم درآمد و روستایی‌اند از این دسترسی محرومند. تاکید مي‌کنم این شکاف دیجیتال شکاف‌هاي دیگر را عمیق‌تر مي‌کند.</p> <p class="spip">و مهمترین دلیل شکاف دیجیتالی موجود در کشور....</p> <p class="spip">مهمترین دلیل شکاف دیجیتالی با این عمق و اندازه در ایران، ضعف سیاستگذاری در سطح کلان و ملی است. دولت به عنوان متولی توسعه کشور، اهمیت قضیه را نادیده گرفته است. پر کردن این شکاف در دستور کار و دولت قرار ندارد. مسؤلان دولت، ICT را پدیده‌ای تلقی می‌کنند که برای توسعه‌اش نیازی به سیاست‌گذاری نیست. به همین دلیل است که در گزارش‌ها و آمارهای جهانی شاهد تنزل رتبه ایران هستیم. در گزارش 2009 مربوط بهEIU در میان 70 کشور ما رتبه هفتادم را داریم، در حالیکه سال گذشته رتبه شصت و نهم را داشتیم. آخرین گزارش جهانی آمادگی الکترونیک (E-readiness) نشان مي‌دهد که سایر کشورها حتی کشورهای منطقه اهمیت سرمایه‌گذاری در ICT را درک کرده‌اند و به طور جدی تلاش مي‌کنند موانع توسعه آن را برطرف کنند. اما در ایران وضع چنین نیست. آنان به سرعت پیش مي‌روند و ما با همان سرعت عقب مانده‌ایم! در سیاست‌هاي توسعه ملی، ICT را اهرم توسعه تلقی نکرده‌ایم. یعنی دسترسی به اینترنت پر سرعت و ایجاد زیرساخت پیشرفته را عامل توسعه نمي‌دانیم. در کره‌جنوبی سه وزارتخانه در هم ادغام مي‌شود تا وزارت اقتصاد دانایی را ایجاد کنند! با وجود چنین شکافی با جهان، این سوال مطرح مي‌شود که چگونه مي‌خواهیم اهداف توسعه ملی خود را دنبال کنیم؟ چگونه مي‌توانیم سند چشم انداز 20 ساله را محقق کنیم؟</p> <p class="spip">روز به روز تکنولوژی‌هاي ICT پیشرفت مي‌کنند و در صورت صعودی کشورهای در حال توسعه از جمله ایران کشورهای توسعه یافته نیز حرکت مي‌کنند .بنابراین آیا مي‌توان گفت شکاف دیجیتالی از بین نخواهد رفت و فقط ثابت مي‌ماند؟</p> <p class="spip">بستگی به کیفیت حکمرانی ودولت در ایران دارد و اینکه دولت تا چه حد نسبت به این مسئله حساسیت داشته باشد. دو گزینه در اختیار داریم؛ گزینه اول، بگوییم چون فاصله ما با کشورهای توسعه یافته و استانداردهای جهانی زیاد است نمي‌توانیم به آنان برسیم پس هیچ کاری نکنیم. گزینه دوم: خردمندانه آسیب‌شناسی کنیم و موانع و مشکلات را شناسایی کنیم و با برنامه‌ریزی مدبران و عزم راهبردی، در صدد رفع آنها بر آییم. ما ازنظر امکانات و نیروی انسانی چیزی کمتر از کشورهای دیگر نداریم . مشکل اساسی ما در راس قدرت است. در این سطح، توسعه ICT اولویت راهبردی به شمار نمي‌آید. دولت دغدغه‌هاي دیگری دارد. در حال حاضر این دغدغه‌ها از نوع امنیتی است. بازی‌هاي سیاسی مجالی نمي‌دهد به توسعه ICT توجه کنیم.</p> <p class="spip">سیاست‌هاي محدود کننده که در دسترسی به تکنولوژی‌ها وجود دارد از محدود کردن پهنای باند اینترنت برای خانه‌ها گرفته تا فیلترینگ و... بر شکاف‌هاي موجود چگونه اثر مي‌گذارد؟</p> <p class="spip">کشورهای پیشرفته متوجه شده‌اند برای پر کردن شکاف‌هاي دیجیتال و برای استفاده موثر از فرصت‌ها، باید بر خانوارها تمرکز کنند و دسترسی آنان را به زیرساخت پیشرفته فراهم آورند. این کشورها به این نتیجه رسیده‌اند که اگر زیر ساخت مناسب و خدمات الکترونیکی در اختیار خانواده‌ها قرار نگیرد نمي‌توان در جهان به جایگاه مناسبی دست یافت و یا جایگاه مطلوب موجود را حفظ کرد. از این رو، در این زمینه سرمایه‌گذاری‌هاي مناسبی انجام داده‌اند. در حالیکه ما بر عکس عمل کرده‌ایم. این کج فهمي‌ها عمق شکاف را در کشور توسعه داده است. به جای حل مشکل شکاف دیجیتال از طریق فراهم کردن امکانات ارزان و حتی رایگان برای خانوارهای محروم، سرعت اینترنت خانگی را کم کرده‌ایم و مي‌گوییم خانواده‌هاي ما احتیاجی به اینترنت پر سرعت ندارند. خانم‌هاي خانه‌دار لزومي‌ ندارد از اینترنت استفاده کنند و استاندارد سرعت را در پائین‌ترین حد قرار داده‌ایم. امروزه، مجهز کردن خانه‌ها به اینترنت پر سرعت هم امکان‌پذیر است و هم آثار اجتماعی واقتصادی زیادی به همراه دارد. برای مثال، دو خانه را در نظر آورید. هر دو از نظر وضعیت اقتصادی و اجتماعی اعضای خانوار مشابه‌اند اما، یک خانه مجهز به اینترنت پر سرعت است و دیگری حتی کامپیوتر ندارد! آیا فضای تربیتی و محیط یادگیری و فضای آموزشی و فرهنگی این دو خانواده یکسان است؟ به ویژه فرزندان این دو خانواده که سرمایه انسانی آینده را تشکیل مي‌دهند برای کسب شایستگی‌ها و مهارت‌ها و رشد فکری، اجتماعی و...به طور کلی توسعه وجودی شرایط یکسانی دارند؟ همین تفاوت باعث بروز نابرابری‌هاي دیگر نمي‌شود؟ این مثال نشان مي‌دهد کسانیکه در راس کار قرار دارند مسئله را به طور عمیق درک نکرده و فهم درستی از موضوع ندارند و در چارچوب ملاحظات سیاسی و امنیتی صرف در زمینه توسعه ICT تصمیم مي‌گیرند.</p> <p class="spip">مسئله‌ای که در دولت نهم به آن افتخار مي‌شد ضریب نفوذ اینترنت بود که افزایش یافته بود.ضریب نفوذ 30 درصدی اینترنت آنطور که مسئولان به آن افتخار مي‌کردند تاثیری در کاهش شکاف دیجیتالی داشته است؟</p> <p class="spip">قبلا گفته‌ام که سرعت کنونی اینترنت ما که آن هم با منت در اختیار ماست، سرعتی نیست که در جهان پیشرفته از آن استفاده مي‌شود. این در شان ایرانی نیست. افزایش ضزیب نفوذ اینترنت با این سرعت در ایران فایده‌ای ندارد آماری که قبلا ذکر شد عمق فاجعه را نشان مي‌دهد.</p> <p class="spip">بحث بر سر این است که کشورهای توسعه یافته درصدند تا خانه‌ها را به پر سرعت‌ترین اینترنت متصل کنند و ما حتی سرعت اینترنت در محیط‌هاي کاریمان نیز بسیار پائین‌تر از سرعت جهانی است.حتی دانشگاه‌ها، موسسات تحقیقاتی و پژوهشکده‌ها نیز از دسترسی به سرعتی که مطابق با استانداردهای جهانی باشد محرومند.</p> <p class="spip">این در صورتی است که دسترسی فراهم باشد.اما اگر کاربری نباشد چطور؟</p> <p class="spip">ده سال پیش، ما بر دسترسی تاکید داشتیم. چون اینترنت پدیده نوظهوری بود. الان اینترنت به نیاز تبدیل شده است. با بالا رفتن ضریب نفوذ تلفن‌همراه مسئله تغییر کرده است. بسیاری خدمات ICT از طریق موبایل قابل دریافت است. دیگر بحث بر سر دسترسی نیست، نیاز به سطح دیگری ارتقاء یافته است. وقتی مردم این نیاز را حس کنند، خود به هر طریق در پی کسب مهارت‌هاي لازم مي‌روند. با کسب مهارت، مطالبات به شکل دیگری بر نظام تحمیل خواهد شد.. درحال حاضر، این نیاز در بخش مهمي‌از جمعیت ایجاد شده است اما دسترسی فراهم نیست، امکان اتصال به اینترنت در اغلب گوشی‌هاي همراه وجود دارد.</p> <p class="spip">یکی از مباحثی که در علوم اجتماعی و ارتباطات مطرح مي‌شود این مسئله است که تکنولوژی مقدم بر فرهنگ است یا برعکس و تاکید شما بر دسترسی یعنی تقدم زیر ساخت بر فرهنگ و آموزش است؟</p> <p class="spip">چند جریان موازی باید صورت بگیرد. از طرفی دولت باید با برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری مناسب زیر ساخت پیشرفته‌ای را در اختیارمردم قرار دهد و اطمینان دهد که این زیر ساخت با تحولات جهانی و به روز حرکت مي‌کند و از سوی دیگر، نهادهای انسان‌ساز – خانواده، مدرسه و رسانه‌ها- برای آماده‌سازی و توانمند سازی مردم جهت استفاده از این زیر ساخت تلاش کنند. در شرایط فعلی ایران، مشکل این است که در فاز اول مانده‌ایم. یعنی الان نیاز شکل گرفته و بخش عمده‌ای از مردم مهارت‌ها را کسب کرده‌اند ولی امکانات فراهم نیست و زیر ساخت‌ها عقب هستند. در چنین وضعیتی نمي‌توان فقط از اهمیتE- banking وE- learning سخن گفت.</p> <p class="spip">حضور بخش خصوصی به تسریع کاهش شکاف دیجیتالی کمک مي‌کند؟</p> <p class="spip">بازار تله‌کام اگر رقابتی نباشد مانع توسعه ICT خواهد شد. رقابت در بازار نقش مهمي ‌در نوآوری و بهبود کیفیت خدمات دارد. اما داستان ایجاد رقابت و خصوصی‌سازی این نیست که شما انحصار دولتی را به انحصار دیگری تبدیل کنید. واگذاری سهام مخابرات را نمي‌توان نشانه خصوصی‌سازی و یا عامل توسعه ICT در کشور دانست. این واگذاری صرفا با ملاحظات خاص انجام شده و نه بر اساس ملاحظات توسعه ملی. مسئله دیگر، کیفیت مداخله دولت باید تغییر کند. دولت در جاهایی دخالت کند که موجب کاهش شکاف‌ها مي‌شود. مثلا در هرجا که زمینه دسترسی قشرهای محروم را فراهم مي‌کند، باید مداخله کند. از سوی دیگر دولت خود باید به نماد و الگوی کاربری اثر بخش تبدیل شود. مثلا وقتی بحث E-government مي‌شود، سازمان‌هاي دولتی باید بتوانند در این زمینه الگو شوند.</p> <p class="spip">این در حالی است که در حال حاضر بخش خصوصی الگوی بخش دولتی شدند. مثلا در زمینه بانکداری الکترونیکی بانک‌هاي خصوصی به الگوی بانکداری الکترونیکی تبدیل شدند و بانک‌هاي دولتی مجبور شدند کمي‌به خود بجنبند....</p> <p class="spip">بله دقیقا. الان خود وزارت ICT نیز برای ارائه خدمات الکترونیک، از ICT درست استفاده نمي‌کند.</p> <p class="spip">چون تحولات پر شتاب است یک لحظه غفلت موجب مي‌شود تا ما جایگاه خود را از دست بدهیم.</p> <p class="spip">در همان گزارش E-readiness که در مورد وضعیت آمادگی الکترونیکی کشورهاست، رتبه ایران هفتادم است. ولی رتبه عربستان 46 ، ترکیه 43وامارات 34 است.</p> <p class="spip">آیا شکاف دیجیتالی ارتباطی با شکل و ساختار نظام‌های سیاسی دارد؟</p> <p class="spip">شکی نیست که دموکراسی بهترین شکل حکومت برای دستیابی به توسعه است. ولی در مورد نظام‌هاي دیگر بستگی به عوامل متفاوتی دارد. یک نظام غیردموکراتیک در کشوری در فکر تحکیم مواضع قدرت خود است و در کشوری دیگر دغدغه توسعه ملی دارد.این نوع نظام سیاسی حاکم بر کشورها نیست که اهمیت دارد. برای مثال، کشورعربستان نظام پادشاهی دارد و با دموکراسی فاصله زیادی دارد. ولی ملک عبدا... با نگاهی توسعه گرا کشورش را دگرگون ساخته. در زمینه ICT پیشرفت قابل توجهی داشته است. عربستان در بسیاری از زمینه‌هاي فرهنگی و اجتماعی نیز گام‌هاي بلندی برداشته است.</p> <p class="spip">توان مقابله وجود دارد؟</p> <p class="spip">دقیقا بحث این است که آیا مي‌توان در برابر سیل پر توان تحولات تکنولوژی ایستاد و جهت آن را تغییر داد؟ مقابله، واکنش نادرست و از روی واقع گریزی است. این واکنش محکوم به شکست است. تحولات ICT به گونه‌ای است که عرصه‌هاي کنترل و نظارت دولت تنگ‌تر مي‌شوند. مثال آن ضعف کارکرد رسانه‌ای ملی مانند صدا و سیما در اتفاقات چند ماه اخیر بود. الان موبایل قوی‌ترین رسانه در دست مردم است نمی‌توان آن را از مردم بازپس گرفت یا به آنان گفت از قابلیت‌های آن استفاده نکنید. نظارت و کنترل بر تکنولوژی‌هاي نوین چندان میسر نیست. شمشیر دو دم است. با ایجاد محدودیت به خاطر اهداف خاص، برای تحقق اهداف توسعه فرهنگی و اقتصادی مانع ایجاد مي‌کنیم.</p> <p class="spip">یکی دیگر از علل تشدید شکاف دیجیتال، نارسایی در قوانین است البته قوانین به تنهایی نمي‌توانند راهگشا باشند.</p> <p class="spip">تحریم‌هایی که شدیم چطور؟ آیا موجب تعمیق شکاف دیجیتالی شده است؟</p> <p class="spip">از وقتی که اینترنت وارد ایران شد، قابل تصور بود که تحریم‌ها مانعی جدی بر سر راه توسعه ما خواهند شد. مثلا مایکروسافت نرم‌افزارهای روی سایت خود قرار مي‌دهد که امکان دانلود رایگان آن برای همه کاربران به جز کاربران ایرانی فراهم است و ما در برخی موارد باید هزینه‌هاي سنگینی را به خاطر همین تحریم‌هایی بپردازیم و هزینه‌هايی به ما تحمیل مي‌شود که راه توسعه ICT را مسدود مي‌کند. آنها اگر بخواهند مي‌توانند از راه تحريم بسترهاي ICT کشوري را فلج کنند.</p> <p class="spip">منبع : <a href="http://www.asreertebat.com/1388/7/25/AsreErtebat_weekly/329/Page/1/?NewsID=1729" class="spip_out">عصر ارتباط</a></p></div> http://www.resanak.ir/spip.php?article474 http://www.resanak.ir/spip.php?article474 2009-09-19T01:07:50Z text/html fa زهرا نبوی از پشت لنز در اولین ساعات آخرین جمعه ماه رمضان، که درتقویم ایران به «روز قدس» نام گذاری شده است، صدها تظاهرکننده که نشانه های سبزبا خود داشتند، در اعتراض به دولت دهم به خیابان ها ی مسیر راه پیمایی آمدند. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique7" rel="directory">از پشت لنز</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton474.jpg" alt="" align="right" width="450" height="301" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'>در اولین ساعات آخرین جمعه ماه رمضان، که درتقویم ایران به «روز قدس» نام گذاری شده است، صدها تظاهرکننده که نشانه های سبزبا خود داشتند، در اعتراض به دولت دهم به خیابان ها ی مسیر راه پیمایی آمدند.</div> http://www.resanak.ir/spip.php?article473 http://www.resanak.ir/spip.php?article473 2009-07-31T14:16:40Z text/html fa زهرا نبوی از پشت لنز موج جديد خس و خاشاك در خرمشهر ، فعاليتهاي روزمره در اين شهر را با مشكل مواجه ساخت./عكاس:هادي آبيار - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique7" rel="directory">از پشت لنز</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton473.jpg" alt="" align="right" width="600" height="418" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'>موج جديد خس و خاشاك در خرمشهر ، فعاليتهاي روزمره در اين شهر را با مشكل مواجه ساخت./عكاس:هادي آبيار</div> http://www.resanak.ir/spip.php?article471 http://www.resanak.ir/spip.php?article471 2009-07-01T07:10:03Z text/html fa از پشت لنز خروج نیروهای نظامی امریکا ازخک عراق خبر مسرت بخشی بود که در 30 ژوئن جامه عمل پوشید و انعکاس مثبتی در رسانه های بین المللی داشت - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique7" rel="directory">از پشت لنز</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton471.jpg" alt="" align="right" width="450" height="288" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'>خروج نیروهای نظامی امریکا ازخک عراق خبر مسرت بخشی بود که در 30 ژوئن جامه عمل پوشید و انعکاس مثبتی در رسانه های بین المللی داشت</div> http://www.resanak.ir/spip.php?article470 http://www.resanak.ir/spip.php?article470 2009-06-25T18:07:17Z text/html fa از پشت لنز بازداشت شدن خبرنگار روزنامه واشنگتن تایمز در ایران و اخراج خبرنگار بی بی سی از ایران تنها نمونه هایی ازانسداد مجاری رکن چهارم دموکراسی است - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique7" rel="directory">از پشت لنز</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton470.jpg" alt="" align="right" width="531" height="350" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'>بازداشت شدن خبرنگار روزنامه واشنگتن تایمز در ایران و اخراج خبرنگار بی بی سی از ایران تنها نمونه هایی ازانسداد مجاری رکن چهارم دموکراسی است</div> http://www.resanak.ir/spip.php?article469 http://www.resanak.ir/spip.php?article469 2009-06-25T17:55:34Z text/html fa نگاه دیگران دنیای اقتصاد، سونیتا سراب‌پور - «اگر سایتی به اشتباه فیلتر شد، آدرس آن را برای شورا ایمیل کنید تا نسبت به آن بررسی و برای رفع فیلتر آن اقدام شود»؛ این ادعایی است که بارها توسط مسوولان شورای عالی فناوری اطلاعات، یکی از مسوولان اجرای فیلترینگ در کشور شنیده شده است. ادعایی که هیچ‌وقت به مرحله اقدام نرسیده است. برای اطمینان از اظهارات گفته شده کافی است اسم سایتی را که به اشتباه فیلتر شده است برای این مرکز ایمیل کنید و زمان طولانی را هم برای رفع فیلتر پشت سر بگذارید. با توجه به گزارش‌های منتشر شده بیش از نه نهاد و سازمان در زمینه اجرای فیلترینگ در کشور در حال فعالیت هستند و همین تعدد نهاد باعث شده است که نوعی فیلترینگ سلیقه‌ای در کشور اجرا شود. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique24" rel="directory">نگاه دیگران</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton469.jpg" alt="" align="right" width="95" height="145" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip">دنیای اقتصاد، سونیتا سراب‌پور - «اگر سایتی به اشتباه فیلتر شد، آدرس آن را برای شورا ایمیل کنید تا نسبت به آن بررسی و برای رفع فیلتر آن اقدام شود»؛ این ادعایی است که بارها توسط مسوولان شورای عالی فناوری اطلاعات، یکی از مسوولان اجرای فیلترینگ در کشور شنیده شده است. ادعایی که هیچ‌وقت به مرحله اقدام نرسیده است. برای اطمینان از اظهارات گفته شده کافی است اسم سایتی را که به اشتباه فیلتر شده است برای این مرکز ایمیل کنید و زمان طولانی را هم برای رفع فیلتر پشت سر بگذارید. با توجه به گزارش‌های منتشر شده بیش از نه نهاد و سازمان در زمینه اجرای فیلترینگ در کشور در حال فعالیت هستند و همین تعدد نهاد باعث شده است که نوعی فیلترینگ سلیقه‌ای در کشور اجرا شود.</p> <p class="spip">متولیان فیلترینگ در کشور</p> <p class="spip">در اکثر کشورهای پیشرفته دنیا تعیین مصادق فیلترینگ و اجرای آن بر عهده یک نهاد یا یک سازمان است و این درحالی است که در کشور ما نهادهایی همچون وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، شورای عالی انقلاب فرهنگی، کمیته تعیین مصادق، وزارت ارشاد، صداوسیما، سازمان تبلیغات اسلامی، مرکز تحقیقات مخابرات، دفتر فنی اینترنت دادستانی و شورای عالی فناوری اطلاعات در سیستم تصمیم‌گیری فیلترینگ کشور نقش بازی می‌کنند. به عنوان مثال در اواسط کار دولت نهم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای جلوگیری از تهاجمات فرهنگی و آنچه صفارهرندی آن را تهدید خواند، خبر از ساماندهی وب سایت‌ها و وبلاگ‌ها داد. او هدف از این اقدام را جلوگیری از فعالیت برخی وب‌سایت‌ها و وبلاگ‌ها عنوان کرد؛ اقدامی که در همان زمان با واکنش کارشناسان و وبلاگ نویسان روبه‌رو شد و این اقدام وزارت ارشاد را در راستای محدود کردن فضای اینترنت و به نوعی فیلترینگ غیرمستقیم تلقی کردند.</p> <p class="spip">اما متولیان فیلترینگ در کشور تنها به اینجا ختم نمی‌شوند. چرا که در ابتدای سال 88 شرکت ارتباطات زیرساخت، افزون بر فیلترینگی که از سوی شرکت‌های خدمات‌دهنده اینترنت صورت می‌گرفت خود نیز فیلترینگ دیگری را روی پهنای باند کشور قرار داد. در واقع سیستم جدید این شرکت باعث کندی و در مراحلی قطع اینترنت در مناطق مختلف کشور شده بود. اقدامی که برخی آن را به فضای دهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری ارتباط داده بودند. اما فیلتر کردن سایت‌ها تنها به محتوایاتی غیراخلاقی و دینی ختم نمی‌شود؛ چرا که در این اواخر و در گزارشی که از سوی ایسنا با عنوان «آغاز فیلترینگ سایت‌های منتقد توسط دولت نهم» منتشر شد، عنوان شد که دسترسی به برخی از سایت‌های خبری امکان‌پذیر نخواهد بود.</p> <p class="spip">البته شرکت ارتباطات زیرساخت طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد IP سایت‌های خبری از سوی هیچ یک از شرکت‌های مخابراتی مسدود نشده و هیچ گونه اختلال فنی هم در بخش IP کشور وجود ندارد، اما این موضوع بعضا مطرح شد که با توجه به قابل دسترس بودن این سایت‌ها با استفاده از فیلترشکن، IP آنها از سوی نهادهای مربوط ازجمله وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به عنوان مجری مسدود شده است. در ادامه این جریان مدتی قبل اینترنت نمایندگان مجلس نیز فیلتر شد و «اداره اخبار و رسانه‌های گروهی مجلس شورای اسلامی» اعلام کرد فیلترینگ و مسدود کردن سایت‌ها در این مرکز، در راستای طرح مبارزه با مفاسد اجتماعی صورت گرفته است. به گفته اداره اخبار مجلس این محدودیت از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، از آغاز سال جدید نسبت به توزیع‌کنندگان کلان اینترنت اعمال شده و بر این اساس مرکز فناوری اطلاعات قوه مقننه در این خصوص نقشی نداشته است.</p> <p class="spip">به گفته کارشناسان، نبود یک نهاد مستقل و جامع برای اعمال فیلترینگ و تعدد سازمان یا نهادهایی فعال در این حوزه باعث انجام یک نوع فیلترینگ سلیقه‌ای در کشور و آزار کاربران اینترنتی شده است. بنابر اظهارات محمودرضا خادمی، رییس کمیسیون اینترنت سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، اجرای سیاست‌های دولت در خصوص فیلترینگ سلیقه‌ای به عدم مدیریت آنها در این بخش برمی‌گردد. وی در ادامه می‌افزاید: «بزرگ‌ترین مشکل فیلترینگ در کشور نبود مدیریت و عدم وجود یک نهاد مستقل است. به عبارتی اینگونه برداشت می‌شود که نهادی وجود ندارد تا اگر وب‌سایتی به اشتباه یا براساس اقدام غیرکارشناسی فیلتر شد بتوان آن را انعکاس داد. عدم وجود متولی خاص و پشتیبانی که به صورت مداوم پاسخگوی سوالات مردم در این زمینه باشد، از مهم‌ترین دلایل ضعف فیلترینگ در کشور است.» به گفته او در حال حاضر خواست کاربر و سرویس‌دهنده این است که نهادی پاسخگوی فیلترینگ باشد. وجود نهادهای موازی و متعدد تصمیم گیر در زمینه فیلترینگ موجب بروز رفتارهای متفاوت دولت در این زمینه شده است.</p> <p class="spip">از همین رو کارشناسان بر این عقیده‌اند که اگرچه اینک تعداد نهادهای تصمیم‌گیر و فعال در زمینه فیلترینگ کم نیست، اما با این حال باید هر کدام از این نهادها قسمتی را برای پاسخگویی در نظر گرفته باشند. در همین خصوص رمضان‌علی صادق‌زاده، نماینده سابق مجلس در گفت‌وگویی، به انواع سیستم‌های فیلترینگ در کشور اشاره کرده و اظهار داشته بود که در هر یک از این مکانیسم‌ها نرم‌افزار جامعی وجود ندارد. این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی با اشاره به وجود کمیته ساماندهی وب‌سایت‌های وزارت ارشاد وجود چنین نهادی را خلاف قانون دانسته و بیان کرده بود که کمیته ساماندهی فضای اینترنت از سوی دولت نهم طرح‌ریزی شد و زمانی که ما در مجلس بودیم نسبت به این مکانیسم اعتراض داشتیم و حتی طی ارسال نامه‌ای به حدادعادل رییس وقت مجلس شورای اسلامی، اعلام کردیم بر اساس اصل 156 قانون اساسی باید مصوبات دولت مطابق با قوانین باشد که این مکانیسم از نظر ما با قانون مطابقت ندارد. بنابر اظهارات وی ایجاد کمیته ساماندهی اینترنت نشان از عدم اعتماد دولت نهم به اینترنت و برخورد آن با این فناوری است.</p> <p class="spip">صادق‌زاده با تاکید بر اینکه فیلترینگ سایت‌های مخرب امری است که در تمام کشورهای دنیا وجود دارد، اظهار داشت با این حال برای اعمال صحیح این مقوله نیاز به قانون‌گذاری برای آن توسط مجلس شورای اسلامی است. اکنون فیلترینگ براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام می‌شود؛ اما این مصوبه به تنهایی کفایت نمی‌کند. این مساله در قانون جرائم رایانه‌ای بیان شده است و اگر این قانون تصویب شود، مشکلی از لحاظ وجود مبنای قانونی برای فیلترینگ وجود نخواهد داشت.</p> <p class="spip">فیلترینگ خانگی</p> <p class="spip">در برخی از کشورها بخشی از مساله نظارت بر استفاده کودکان و جوانان از اینترنت بر عهده والدین است. کشورهایی چون آمریکا و اروپا به نوعی به فیلترینگ نهایی اعتقاد دارند که در آن خانواده‌ها و نهادهای آموزشی و خصوصی، خود در مورد مسدود کردن سایت‌ها تصمیم می‌گیرند. به این ترتیب که نرم‌افزارهای خانگی خاصی طراحی شده که خانواده‌ها اقدام به خرید و نصب آنها روی کامپیوترهای خانگی می‌کنند. این نرم‌افزارها قابلیت کنترل استفاده کودکان و نوجوانان از اینترنت را توسط والدین فراهم می‌آورد. در همین راستا، دبیرخانه شورای‌عالی اطلاع‌رسانی، به عنوان دیگر نهاد فعال در حوزه‌ فیلترینگ اعلام کرد به منظور فرهنگ‌سازی درخصوص استفاده صحیح از اینترنت در خانواده‌ها، نرم‌افزار فیلترینگی تهیه شده است و به زودی در وب‌گاه دبیرخانه برای استفاده خانواده‌ها به‌صورت رایگان قرار خواهد گرفت. این درحالی است که تاکنون ده‌ها میلیون دلار صرف تولید نرم‌افزارهای فیلترینگ شده است.</p> <p class="spip">در حالی که ایران هم‌اکنون از سیستم فیلترینگ پرهزینه و نسبتا قوی استفاده می‌کند چه نیازی به تولید نرم‌افزار خانگی است. برخی کارشناسان اعتقاد دارند، فیلترینگ خانگی در صورتی موفق خواهد بود که فیلترینگ دولت وجود نداشته باشد. در مقابل، اما طرفداران فلیترینگ دولتی معتقدند آشنایی نوجوانان و جوانان به کامپیوتر و اینترنت ممکن است فیلترینگ خانگی را بی‌اثر کند. خادمی در این زمینه می‌گوید:‌ «وجود این مشکل را نمی‌توان انکار کرد؛ ولی درواقع این سازمان‌ها در پی این هستند که با فرهنگ‌سازی درست علاوه بر آشناسازی خانواده‌ها به تکنولوژی‌های روز کاری کند که خانواده‌ها نظارت کامل بر نحوه فعالیت کودکان خود در فضای مجازی داشته باشند. درواقع انجام این گونه فیلترینگ باعث می‌شود که چندین سایت مجاز نیز به دلیل وجود پاره‌ای از کلمات مشابه، فیلتر نشوند.» خادمی معتقد است که فیلترینگ خانگی می‌تواند فیلترینگ دولتی را موثرتر کند و خانواده‌ها نیز در مسیر کنترل به دولت اضافه شوند.</p> <p class="spip">اما کاظمی مقدم، کارشناس شورای عالی اطلاع رسانی به هیچ وجه نرم‌‌افزار فیلترینگ خانگی را عاملی برای افزایش فیلتر در کشور نمی‌داند و می‌گوید: «فیلترینگ ملی یک فیلترینگ حاکمیتی هست و چه خواسته شود و چه خواسته نشود اجرا می‌شود. اما فیلترینگ خانگی همانطور که از اسم آن هم مشخص است فیلتری است که توسط خانواده‌ها صورت می‌گیرد و اصطلاح اصلی آن کنترل خانواده یا parental control است. در واقع هدف شورا اضافه کردن یک فیلتر روی فیلتر قوی شرکت مخابرات نیست. هدف آگاه کردن والدین است.»</p> <p class="spip">اما سوالی که در اینجا مطرح می‌شود این است که وقتی تمام سایت‌های به اصطلاح غیر مجاز توسط نهادهای فعال در این زمینه فیلتر شده است دیگر چه نیازی به فیلترینگ خانگی وجود دارد. مقدم در پاسخ به این سوال نیز می‌گوید: « فیلترینگ خانگی به والدینی که با تکنولوژی آشنایی کافی ندارند، کمک می‌کند تا با این حوزه آشنایی پیدا کنند و از سوءاستفاده‌های احتمالی فرزندانشان نیز جلوگیری کنند. یکی از کارهایی که این نرم‌افزار انجام می‌دهد کار روی تصاویر است. به عنوان مثال شخصی برای جوانی از طریق میل عکس نامناسب ر ا ارسال می‌کند. این عکس که مورد فیلتر مخابرات قرار نمی‌گیرد؛ بنابراین اگر این نرم‌افزار روی کامپیوتر فرد نصب باشد امکان مشاهده آن را نخواهد داشت.»</p></div> http://www.resanak.ir/spip.php?article468 http://www.resanak.ir/spip.php?article468 2009-06-08T09:06:34Z text/html fa از پشت لنز <p class="spip">انتخابات پارلمان لبنان به پایان رسید و انتظار برای اعلام نتایج آغاز شد. پارلمان لبنان ۱۲۸ کرسی دارد ودو جناح اصلی هشتم مارس و چهاردهم مارس با یکدیگر رقابت می کنند.</p> <p class="spip">گروه ائتلافی «۱۴ مارس» به رهبری سعد حريری که اکثريت کرسی‌‌های پارلمان را در اختيار دارد مخالف نفوذ سوريه در لبنان است. اين گروه از سوی غرب و عربستان سعودی حمايت می‌شود.</p> <p class="spip">گروه «۸ مارس» نيز به رهبری حزب‌الله شکل گرفته و شامل گروه‌های مختلف از جمله برخی احزاب مسيحی است. اين گروه از سوی ايران و سوريه حمايت می‌شود و ميشل عون، رهبر مسيحی، نیز از این گروه پشتيبانی می‌کند.</p> - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique7" rel="directory">از پشت لنز</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton468.jpg" alt="" align="right" width="390" height="310" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip">انتخابات پارلمان لبنان به پایان رسید و انتظار برای اعلام نتایج آغاز شد. پارلمان لبنان ۱۲۸ کرسی دارد ودو جناح اصلی هشتم مارس و چهاردهم مارس با یکدیگر رقابت می کنند.</p> <p class="spip">گروه ائتلافی «۱۴ مارس» به رهبری سعد حريری که اکثريت کرسی‌‌های پارلمان را در اختيار دارد مخالف نفوذ سوريه در لبنان است. اين گروه از سوی غرب و عربستان سعودی حمايت می‌شود.</p> <p class="spip">گروه «۸ مارس» نيز به رهبری حزب‌الله شکل گرفته و شامل گروه‌های مختلف از جمله برخی احزاب مسيحی است. اين گروه از سوی ايران و سوريه حمايت می‌شود و ميشل عون، رهبر مسيحی، نیز از این گروه پشتيبانی می‌کند.</p></div> http://www.resanak.ir/spip.php?article463 http://www.resanak.ir/spip.php?article463 2009-06-08T08:56:19Z text/html fa زهرا سادات چلنگر بیلبورد این دوره از انتخابات در ایران به نظر بسیار متفاوت تر از دوره های پیش است. این تفاوت هم در مسائل سیاسی داخلی کشور وهم به لحاظ نوع بازتاب آن در رسانه های خارجی است. اما بعد جالب تر که این تفاوت را در عرصه ارتباط و، رسانه نشان می دهد مسئله نوع تبلیغاتی است که در این دوره از انتخابات ، نزدیک به دو، سه ماه است که شکل گرفته. - <a href="http://www.resanak.ir/spip.php?rubrique11" rel="directory">بیلبورد</a> <img src="http://www.resanak.ir/IMG/arton463.jpg" alt="" align="right" width="400" height="592" class="spip_logos" /> <div class='rss_texte'><p class="spip"><strong class="spip">از تصاویر کهن تا جهش های جدید تبلیغاتی</strong></p> <p class="spip">شاید همیشه تصویری که از هیاهوی دوران انتخابات چه در ذهن مردم ایران و چه درقاب رسانه های جمعی نقش می بندد؛ بنرها، پوسترها، بروشورها، تراکت ها و ... . تصویری که دیوارهای پوشیده از عکس هاو پوسترها را نشان می دهد،‌ویا رفتگری که درحال جارو زدن ته مانده تبلیغات انتخاباتی از کف زمین است. اما این بار تبلیغات،شعارها و وعده ها به رنگ دیگری درآمده ، این بار کاندیداها بخصوص دو کاندیدای رقیب ؛ احمدی نژاد و موسوی و همچنین مهدی کروبی محتوای خود را در پس فرم های دیگری بیان می کنند. فرم هایی که همه زبان آن را می دانند و برای همه قابل توضیح است. این بار تبلیغات رنگی شده است و این رنگی شدن آن، یکی از عواملی است که فضای انتخابات این دوره را به رنگی دیگر درآورده. شاید این رنگی شدن ما را به یاد انقلاب های نارنجی و انقلاب های مخملی در اوکراین و گرجستان می اندازد اما این رنگی شدن در انتخابات ایران انقلاب نیست رنگ هایی خواستار تغییرند و نمادی خواستار ماندن در همان وضع. اینکه به لحاظ تبلیغاتی و رسانه ای امروزه با صحنه ای متفاوت از دوره های دیگر روبرو هستیم از ستادهای انتخاباتی شروع می شود و به خیابان و مچ دست حتی کودکان می رسد.</p> <p class="spip"><strong class="spip">فضای رنگی گفت وگو</strong></p> <p class="spip">به نظر می رسد بستن این مچ بندها و پوشیدن لباس هایی به رنگ ستاد کاندیدای مورد نظر فضای گفت وگویی خاص را در عرصه خیابان،سطح شهرها، اماکن عمومی، دانشگاه ها، و حتی برخی ادارات به وجود آورده است. فضای گفت و گویی که می توان بدون سخن حرف زد . کافیست به کسی که همرنگ ما لباس پوشیده نگاهی کنیم و لبخندی به نشان همرنگی به یکدیگر بزنیم و عبور کنیم . با این رنگ ها همه با هم حرف می زنند حتی کسی که طرفدار رنگی نیست وقتی یکی از طرفداران رنگی را می بیند به او نگاه می کند و محتوا را از همان رنگ می خواند. ممکن است مخاطبان مختلف قرائت های متفاوتی ازآن رنگ داشته باشند. مثلا درباره رنگ سبز ممکن است عده ای آن را نماد مذهبی بدانند ، عده ای نماد سازندگی و آبادانی و البته هر نوع قرائت بستگی به زمینه های فرهنگی و فکری هر فرد دارد.</p> <p class="spip"><strong class="spip">مشارکت رنگین</strong></p> <p class="spip">استفاده از رنگ ها در این دوره از انتخابات یک مزیت دیگری هم داشته است. رنگ ها را همه می فهمند شاید خیلی مهم نباشد که محتوای در پس هر رنگ چگونه قرائت می شوند آنچه که مهم است این است که در طول این دوسه ماه رسانه شده است رسانه ای کوچک ولی نسبتا با کارکردی قوی. رسانه ای است که به راحتی در دسترس قرار می گیرد ، نیازی به توضیح ندارد و فرم محض است. پس همه می توانند در استفاده و ترویج آن مشارکت کنند. دوره های پیش برای پخش بروشور، پوستر و دیگر اقلام انتخاباتی کسانی که در ستادها فعال بودند این کار را می کردند . اما رنگ ها این فرصت را ایجاد کرد تا هرکسی آن را به دست بگیرد و بدون حرفی، بروشوری، یا پوستری وارد فضای گفت وگوی انتخاباتی شود در واقع تبلیغات انتخاباتی در این دوره یک فعالیت همه گیر و با مشارکت بیشتر شهروندان روبرو شد. البته دلیل این مشارکت تنها رنگ ها نبودند همانطور که در ابتدا بیان شد فضای سیاسی کشور هم نقش مهمی در این نوع مشارکت داشته است ولی اینجا ما از مشارکت در تبلیغات سخن می گوییم که به دلیل ساده تر و جذاب تر شدن آن فراگیر تر شده است.و شعارهایی از قبیل هر شهروند یک ستاد بازتابی از این قضیه است.</p> <p class="spip"><strong class="spip">چیزی شبیه انقلاب رنگی</strong></p> <p class="spip">آنچه که می توان از این فضای تبلیغاتی نتیجه گیری کرد نوعی پیشرفت است. افراد فهمیده اند که پوستروبنرهای رنگی دیگر به تنهایی تأثیرگذار نیستند. و شاید چندان برای همه ملموس نباشد پس از نماد و وسیله ای استفاده می کنند که فراگیر باشد، افراد بیشتری را در انتقال،‌و حتی قرائت آن درگیر کند و تفسیرهایی متنوع ومتکثر را نیز درپی داشته باشد. تغییر یافتن فضای تبلیغاتی در این مقیاس اگر انقلاب تبلیغاتی در ایران نباشد بی شک گام بلندی در این راستاست که می تواند بسیاری از ابعاد دیگر انتخابات این دوره را تحت الشعاع قرار دهد.</p></div>