روزنامه هاي اروپايي راه حل هاي خلاقانه اي پيدا كرده اند تا در عصر اينترنت هم رونق داشته باشند.همزمان با افزايش ميزان تلفات روزنامه هاي آمريكا در ماه گذشته، آلكس اسپرينگر، ناشر آلماني و صاحب روزنامه Bild ، بزرگترين روزنامه اروپا، اعلام كرد كه امسال بيشترين ميزان سود خود را در تاريخ 62 ساله اين روزنامه كسب كرده است.
در دفتر مركزي اسپرينگر در برلين هيچ حرف مايوس كننده اي در باره اينكه چگونه بايد در برابر ركود اقتصادي و انقلاب ديجيتالي دوام بياورند شنيده نمي شود. حتي ماتياس دافنر، مدير اجرايي اسپرينگر مي گويد:" به دنبال فرصتي بوديم تا عنوان يك روزنامه پيشرو را در آلمان، اروپاي شرقي و براي اولين بار در تاريخ كمپاني در آمريكا كسب كنيم و فعاليت هايمان را در اين مناطق گسترش دهيم."
آقاي دافنر مي افزايد: من اعتقادي به اين جمله ندارم كه عمر روزنامه نگاري به پايان رسيده است. حتي برخلاف اين حرف فكر مي كنم كه اين بحران ها تاثيرات مثبتي هم دارند. اگرچه بعد از پايان بحران تعداد بازيگران كمتر مي شود، اما بازيگران قوي تري كه باقي مي مانند با ثبات تر و قدرتمند تر هستند.
روزنامه هاي آمريكايي در بيشتر مناطق دنيا به عنوان استاندارد هاي طلايي روزنامه نگاري شناخته مي شوند؛ اما به نظر مي رسد كه مدل تجاري روزنامه هاي آمريكايي در حال ورشكستگي و فروپاشي است. بيشتر روزنامه هاي اروپايي هم با مسائلي مشابه مشكلات آمريكايي ها روبرو شده اند؛ به همين دليل تعدادي از ناشرين روزنامه ها براي مقابله با اين شرايط روش هاي جديدي پيدا كرده اند كه هم آنها را از اين وضعيت بحراني نجات مي دهد و هم در مواجهه با عصر اينترنت و ركود اقتصادي باعث گسترش و توسعه آنها مي شود.
سال گذشته اسپرينگر و چندين روزنامه اروپايي به دنبال يافتن اين راه حل ها بودند. آنها متوجه اين نكته شده بودند كه 2009 سال بسيار سختي براي مطبوعات خواهد بود واگر فكري به حال اين شرايط نكنند خسارات زيادي به آنها وارد مي شود.علاوه بر آمريكا، در بعضي از كشورهاي اروپايي هم روزنامه ها در شرايط بسيار بدي به سر مي برند. در فرانسه چندين روزنامه فقط به كمك سوبسيدهاي دولتي ادامه حيات مي دهند. در انگلستان روزنامه هاي ملي با مشكلات مالي دست به گريبان شده اند و روزنامه هاي محلي به سرعت در حال تعطيل شدن هستند.
با اين حال هنوزهم نشانه هايي از حيات روزنامه نگاري در اروپا ديده مي شود. كاهش تيراژها بسيار كمتر از ايالات متحده است و بيشتر روزنامه ها نسبت به همتايان آمريكايي شان آسيب كمتري از ركود اقتصادي ديده اند. زيراروزنامه هاي اروپايي بيشتر از تبليغات به خواننده هايشان متكي هستند و خواننده ها نسبت به تبليغات تجاري مشتريان وفادارتري براي روزنامه ها هستند.
هرچند هيچ كس موفق به يافتن گلوله جادويي نشده، اما تعدادي از ناشران اروپايي راه هايي را براي مقابله با اين شرايط پيدا كرده اند. Schibsted، گروه رسانه اي نروژي است كه يك چهارم درآمد وعمده سود خالصش را از طريق فعاليت هاي آن لاين شامل روزنامه ها، ستون هاي آگهي ، سايت هاي جذب آگهي و... كسب مي كند.
VG Nett سايتي است كه به بهترين نحو ممكن از روش آن لاين استفاده كرده است. اين وب سايت متعلق به روزنامه Verdens Gang است و 30 درصد از درآمد اين روزنامه از طريق آن كسب مي شود. گوگل اين سايت را به عنوان پربازديد كننده ترين و پرطرفدارترين سايت نروژ معرفي كرده است. مانند بيشتر وب سايت هاي روزنامه ها، بيشترين درآمد اين سايت نيز از طريق آگهي حاصل مي شود. اما آنها در حال اجراي پروژه اي هستند تا حق عضويت بيشتري از كاربران دريافت كنند. حدود 150 هزار نفر عضو كلوپ لاغري اين سايت هستند و هر كدام از آنها سالانه مبلغي معادل 599 كرون يا 90 دلاربه عنوان حق عضويت پرداخت مي كنند. آنها به تازگي سرويس جديدي براي پخش زنده مسابقات فوتبال به سايت اضافه
كرده اند كه حق عضويت سالانه آن براي كاربران 780 كرون در نظر گرفته شده است. در حال حاضر دسترسي به اخبار اين روزنامه از روي سايت رايگان است.
دو سال قبل مطبوعات چاپي بلژيك به كمك اتحاديه روزنامه نگاران اين كشور موفق شدند بر عليه كمپاني گوگل از دادگاه حكمي بگيرند با اين عنوان كه گوگل موظف است كليه مطالب اين روزنامه ها را از سرويس خبري اش حذف كند. مقالات روزنامه ها به صورت خلاصه شده روي سايت گوگل قرار داشتند و از هر مطلب به وب سايت اصلي روزنامه لينك داده شده بود. روزنامه هاي بلژيك معتقد بودند كه اخبار گوگل قوانين كپي رايت را زير پا گذاشته است. در دانمارك هم وكلاي روزنامه ها به گوگل تذكر كتبي دادند كه بدون اجازه ناشرين حق ندارند از مطالب روزنامه هاي دانماركي استفاده كنند. البته اين كار باعث نشد تا آنها بتوانند از طريق نسخه آن لاين روزنامه هايشان درآمدي كسب كنند.
14 درصد از درآمد كل اكسل اسپرينگر ازطريق فعاليت هاي آن لاين حاصل مي شود؛ درحاليكه درصد درآمد آن لاين روزنامه هاي آمريكايي كمتر از ين مقدار است. نكته جالب توجه اين است كه آلمان و اروپاي شرقي از نظر توسعه ديجيتالي بسيار عقبتر از ايالات متحده هستند.
دافنر معتقد است يكي از دلايل موفقيت آنها اين است كه اسپرينگر آنقدر شجاعت داشته كه با خودش هم رقابت كند. او مي گويد:" به جاي اينكه فقط از نشريات موجودمان حمايت كنيم، چند نشريه تازه هم منتشر كرده ايم و امتياز چند نشريه ديگر را خريده ايم. مطالب داخل اين نشريات يكسان هستند اما در قطع هاي مختلف و به خواننده هاي متفاوتي عرضه مي شوند."
او مي افزايد:"روزنامه نگاران ما در يك اتاق خبر در برلين، مطالب شش روزنامه را آماده مي كنند. روزنامه ملي دي ولت و نسخه روز يكشنبه آن، قطع كوچك همين روزنامه كه براي خواننده هاي جوانتر منتشر مي شود، يك روزنامه محلي به نام برلينه مورگنت پست و دو وب سايت جز نشريات اين كمپاني هستند.
با وجود كاهش آگهي ها در آلمان، اسپرينگر توانست كسري بودجه ناشي از اين اتفاق را با افزايش قيمت روزنامه هايي مانند Bild جبران كند. فروش روزانه Bild حدود چهارميليون نسخه است. در حال حاضر اسپرينگر به دنبال يافتن نشريات ورشكسته است تا با خريد آنها كمپاني را توسعه دهد. دافنر مي گويد آنها نيم نگاهي به آمريكا هم دارند و حتي ممكن است امتيازيك نشريه آمريكايي را هم بگيرند وآن را به سيتم محتواي مشتركشان اضافه كنند.